صدای امریکا

ه‍.ش. ۱۳۹۴ شهریور ۳۱, سه‌شنبه

تحلیلی بر جنگ و انتخابات در ترکیه

ع. شریف زاده

• اعتقاد تحلیلگران کورد بر آن است صدور فرمان جنگ اردوغان بر علیه کوردها ارتباط مستقیم به نتیجه انتخابات پارلمانی دارد که در ماه ژوئن ۲۰۱۵ میلادی برگزار شد در انتخابات مزبورحزب عدالت و توسعه با از دست دادن ده درصد از رأی دهندگانش شکست بزرگی را تجربه کرد اردوغان دلیل شکست حزبش را به میدان آمدن حزب دمکراتیک خلقها می دانست ...

از زمان شروع جنگ دولت ترکیه علیه کوردها ( ٢٤ی جولای ٢٠١٥ی میلادی ) قریب به دو ماه میگذرد صدها کشته ، هزاران زخمی ، ویرانی بخشهای از شهر و روستاهای کوردستان تنها بخشی از بیلان جنگ میباشد دامنه و ابعاد جنگ روز به روز بیشتر و عمیقتر میگردد اگر تهدیدات رئیس جمهور و نخست وزیر ترکیه را جدی بگیریم ، آنگاه متأسفانه باید گفت حتی بعد از اول ماه نوامبر ( روز انتخابات زود هنگام ) افقی برای پایان این جنگ پیش بینی نمی شود.

اعتقاد تحلیلگران کورد بر آن است صدور فرمان جنگ اردوغان بر علیه کوردها ارتباط مستقیم به نتیجه انتخابات پارلمانی دارد که در ماه ژوئن ٢٠١٥ میلادی برگزار شد در انتخابات مزبورحزب عدالت و توسعه با از دست دادن ده درصد از رأی دهندگانش شکست بزرگی را تجربه کرد اردوغان دلیل شکست حزبش را به میدان آمدن حزب دمکراتیک خلقها می دانست این حزب با کسب ١٣% از آرای مأخوذه ، پیروزی شگفت انگیزی را از آن خود کرد برخی از تئورسین های حزب تحت رهبری اردوغان اعتقاد داشتند شماری از رأی دهنده گان حزب دمکراتیک خلق ها کسانی بودند که از حزب عدالت و توسعه جدا شدند بعلاوه قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی ماه ژوئن تعدادی از چهره های شناخته شده حزب عدالت و توسعه که کورد بودند از این حزب جدا شده و به حزب دمکراتیک خلق ها پیوستند حتی زمزمه انشعاب از حزب اردوغان به نفع حزب هوادار کوردها بصورت رسمی و غیره رسمی به گوش می رسید ناظران انتخاباتی در ترکیه بر آن باور بودند در انتخابات بعدی پارلمان ترکیه شمار رأی های حزب عدالت و توسعه به مرز ٣٥% تقلیل و شمار رأی های حزب دمکراتیک خلقها به ١٧% ارتقاء پیدا خواهد کرد اگر چنین پیشگوئیها تمیز از آب در می آمد ، خیلی از معادلات در ترکیه به نفع کوردها در چهار سال آینده رقم می خورد.

نتیجه انتخابات پارلمانی اردوغان و حزب تحت رهبریش را در یک کوچه بن بست سیاسی قرار داده بود نه میتوانست همانند گذشته بدون ائتلاف با دیگران دولت تشکیل دهد و نه دیگران هم حاضر به مشارکت با دولت ائتلافی با وی بودند در نتیجه گزینه جنگ جهت برون رفت از وضعیت موجود برای اردوغان و یارانش گزینه ممکن و ایدهآل بود.

اردوغان در این جنگ اندیشه و اهداف فراوانی را تعقیب می کند صد البته انتقام از حزب دمکراتیک خلق ها در رأس همه آنها قرار دارد ـ تثبیت موقعیت خود در مقام رئیس جمهور ترکیه در فرم جدید رئیس جمهوری ـ زمینه سازی برای تغییر سیستم پارلمانی به ریاست جمهوری ـ فیصله دادن به اختلافات خود و حزبش با احزاب ناسیونالیست و تورانسیت ترک ـ خرابکاری و به هم زدن موقعیت کوردها در سوریه ـ بیرون راندن پارت کارگران کوردستان ( پ.ک.ک ) برای همیشه از ترکیه ـ بنا نهادن اختلافات در جامعه کورد در صورت امکان درست کردن جنگ خانگی فی مابین آقای مسعود بارزانی و پارتی کریکارانی کوردستان ... اینها تنها بخشی از اهداف آشکار و پنهان اردوغان در این جنگ می باشند بنظر میرسد ابعاد جنگ از آن وسیعتر و مدت آن هم طولانی تر از آنچه پیش بینی میشد ، باشد.

اکنون بر همگان محرز است چه آن زمان اردوغان پروسه صلح را با کوردها پیش می برد و چه آلان که فرماندهی جنگ را بر عهده دارد هدفی جزء احیای عثمانیزم ( نئو عثمانیزم ) نداشته است هنگامیکه دو سال پیش کاخ سلطانی بزرگی را بنا نهاد ، یک روزنامه نگار ترک نوشت " این همان کاخی است که قرنها سلطانهای عثمانی در آن زیستند اندیشهای که آن را بنا نهاده است کپی شده تفکر سلاطین عثمانی است ".

رئیس جمهور مغرور ترکیه جهت نیل به اهدافش به ظاهر سوژه جنگ با دولت اسلامی ( داعش ) را پیش کشید تا هم افکار عمومی در ترکیه را منحرف و هم نظر دولتهای غربی به ویژه امریکا را با خود همراه کند البته کسی دشمنی حزب اسلام گرای عدالت و توسعه را با داعش جدی نمی گیرد بیشتر به یک تأتر مضحک می ماند همین تأتر را در سالهای گذشته پاکستان اجرا کرد پاکستان به ظاهر نشان می داد که با طالبان در ستیز است هر از چند گاهی هم بمبی در پاکستان منفجر میشد شماری از مردم بی گناه یا کسانی که دشمن مشترک طالبان و پاکستان ( همچون خانم بوتو ) بودند ، کشته می شدند در رسانه ها هم طالبان را بعنوان بمب گزار معرفی میکردند اما در نهایت ثابت شد حامی اصلی طالبان چه از نظر مالی و تدارکاتی و چه از نظر آموزش پاکستان بوده است شاید هم حزب اسلامگرای تحت رهبری اردوغان این تأتر را از پاکستانیها یاد گرفته باشند

اگر از یک سو اردوغان مقصر اصلی جنگ و عامل به هم زدن پروسه صلح محسوب می شود از سوی دیگر بی انصافی خواهد بود اگر ندانم کاری و اشتباهات شماری از رهبران کورد را از به وجود آمدن شرایط کنونی دخیل ندانیم و آنها را از این مسئولیت تبرئه نمائیم به محض اینکه نتیجه انتخابات پارلمانی در ماه ژوئن اعلان و قطعی شد صلاح الدین دمیرتاش رهبر مشترک حزب دمکراتیک خلقها طی مصاحبه های متعدد بدون در نظر داشتن صف آرائیهای پارلمان ترکیه برهر نوع ائتلاف با حزب عدالت و توسعه خط بطلان کشید در صورتیکه کوردها هیچ گزینه یا پارتنری دیگری در پارلمان ترکیه نداشتند ( ندارند ) این را میتوان بعنوان اشتباه استراتیژیک کوردها به حساب آورد از مجموع ٥٥٦ نماینده پارلمان ترکیه ٤٧٦ نماینده با مسأله و ملت کورد مخالفند پارت دمکراتیک خلقها میبایست این واقعیت تلخ را مد نظر میداشت که با ٨٠ کرسی نمی تواند در مقابل آن همه مخالف چیزی مهمی را به نفع کوردها تغییر دهد به همین دلیل منطقی تر آن بود حتی با دو وزیر در کابینه با حزب عدالت و توسعه قناعت وائتلاف میکرد تا هم از به وجود آمدن شرایط کنونی جلوگیری و هم کمک به تشدید اختلافات حزب عدالت با احزاب ناسیونالیست ترک می نمود.

اصولا دردنیا سیاست براساس منافع و دیپلماسی بر اساس بدو بستان تنظیم می شود اما آقای صلاح الدین دمیرتاش به سیاست از دریچه ایدئولوژی و دیپلماسی را بر اساس رفتارهای انقلابی تنظیم می کند کاک صلاح الدین جوانی خون گرم ، صادق و انقلابی است اما برای رهبری سیاسی کوردها در ترکیه ایدهآل نیست رهبری حزب دمکراتیک خلقها سیاست مداری کهنه کار و با تجربه همچون احمد ترک می طلبد.

اشتباه دیگر کوردها به سال‌‌های پیشین بر می گردد زمانیکه در سال ٢٠٠٩ی میلادی مسأله مذاکره فی مابین پارت کارگران کوردستان و سازمان اطلاعات ترکیه ( میت ) مطرح شد این حزب هیچ وقت نکوشید این روند را به یک مذاکره جدی بین دولت و ملت کورد تبدیل کند ضرورت داشت هیئت نمایندهگی ملت کورد تشکیل می شد در آن هئیت نمایندهگان جریانهای دیگر غیر از وابستگان پارت کارگران کوردستان و همچنین ناظرانی از اتحادیه اروپا یا سازمان ملل متحد حضور داشته باشند بطور یقین اگر چنین هئیتی وجود می داشت ، اردوغان به آسانی نمی توانست پروسه آشتی با کوردها را قربانی جاه طلبیهای خود بکند.

اردوغان در جنگ علیه کوردها از تاکتیکهای اسرائیل علیه فلسطینها استفاده می کند ، عملیات مداوم و ویرانگر درهوا ، ترور و ایجاد رعب و وحشت در زمین ، از سوی دیگر میخواهد صفوف پ.ک.ک مستقر در قندیل را از عبدالله اوجلان و حزب دمکراتیک خلقها جدا و با ترفندهای همیشگی اش به اختلافات این حزب با آقای مسعود بارزانی دامن بزند.

دکترین داود اوغلو ( مشکلات ترکیه باید به صفر برسند ) شکست خوردهاست اکنون ترکیه با انبوهی از مشکلات بزرگ و کوچک ، داخلی و خارجی دست به گریبانگیر است بحران مهاجرت که از ترکیه بعنوان خط ترانزیتی به اروپا استفاده میکنند و همچنین عبور شهروندان کشورهای غربی از ترکیه به سوی سوریه و عراق جهت پیوستن به داعش جدیدترین آنهاست عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا دیگر چندان موضوعیت ندارد در منطقه خاورمیانه هم ترکیه توان رقابت با ایران و عربستان سعودی از دست دادهاست عضویت ترکیه در ناتو تنها نقطه قوت این کشور محسوب می شود.

روز اول ماه نوامبر بعنوان روز انتخابات زود هنگام تعیین گردیدهاست استراتژی انتخاباتی حزب تحت رهبری داود اوغلو بر دو اصل " کسب آرای بالای پنجاه درصدی به هر قیمتی و شکست حزب دمکراتیک خلقها با هر ترفندی " تنظیم گردیدهاست اردوغان و حزبش تبلیغات و فعالیتهای انتخاباتی خود را چنان سازماندهی کردهاند تا کوردها را مسئول شروع جنگ و حزب دمکراتیک خلقها را مسئول شکست دولت ائتلافی معرفی نماید شوربختانه امکانات کوردها برای خنثی کردن جوسازیهای اردوغان و یارانش بسیار محدود است صدای کوردها به مناطق غیره کورد نشین نمی رسد اردوغان در پی آن است با حربه جنگ فضای انتخابات را به نفع خود مهار و مدریت کند تا شاید بتواند شکست هفتم ماه ژوئن را جبران کند از ژستهای تبلیغاتی اردوغان چنان پیداست از همین امروز خود را برنده انتخابات و به پیروزی خود اطمینان دارد.

سرنوشت جنگ و انتخابات برای کوردها به هم گره خوردهاست ، اول ماه نوامبر برای کوردها روزی خوبی ارزیابی نمی شود بیشتر به دامی می ماند که تیم اردوغان برای آنها چیده باشد اگر حزب دمکراتیک خلقها نتواند پیروزی هفتم ژوئن خود را حفظ کند و به زیر ده درصد ( مانع قانونی ) برسد ، آنگاه غیره قانونی کردن آن و محاکمه سرانش به ویژه دو برادر دمیرتاش قابل پیش بینی است از همین زاویه است که این حزب در انتخابات پیشرو گزینهای غیر از پیروزی ندارد و باید برنده شود پیروزی حزب هوادار کوردها در انتخابات اول ماه نوامبر میتواند سرنوشت جبهه های جنگ را بنفع آنها هم تغییر دهد شکست اردوغان در انتخابات موجب خاتمه جنگ نخواهد شد اما او و حزبش را در موضع ضعف قرار خواهد داد.

مجموع نشانهها از آن حکایت دارند که اردوغان تصمیم گرفتهاست با کشاند جنگ به شهر و روستاهای کوردستان به ویژه با ناامن کردن فضای شهر آمد بزگترین شهر کوردستان مانع برگزاری انتخابات در این مناطق شود اعلام حکومت نظامی در شهر جزیره و مناطقی دیگر گواه آن است ضرورت دارد کوردها بیش از هر زمان دیگر بر اعصاب خود مسلط شوند از خود خویشتن داری بیشتری نشان دهند تا توطئه و برنامه های شومی را که اردوغان تدارک دیده ، خنثی نمایند جا داشت فرماندهی عملیات پارت کارگران کوردستان در قندیل تمام عملیاتهای نظامی خود را به بعد از اول ماه نوامبر موکول می کرد.

چه باید کرد ؟

باید بدون تردید در این جنگ با تمام امکانات مادی ، معنوی و سیاسی از پارت کارگران کوردستان ( پ.ک.ک ) حمایت کرد فراموش نشود علی رغم تمام انتقاداتی که به پ.ک.ک وارد است این حزب اکنون در سنگر مقدم مبارزه ملی کورد قرار گرفته است شکست سیاسی یا نظامی اش میتواند پیآمدهای منفی و مستقیمی بر تمام ابعاد جنبش ملی کورد در هر چهار بخش کوردستان داشته باشد.

اکنون که احزاب ناسیونالیست و تورانیست ترک اردوغان را در این جنگ علیه کوردها همراهی می کنند ، دلیلی ندارد کوردها از پارت کارگران کوردستان پشتیبانی ننمایند احزاب کورد به ویژه در بخش کوردستان ایران می بایست فقط به صدور اعلامیه و محکوم کردن جنگ اکتفا نمی کردند بلکه باید با شفافیت تمام از پارت کارگران کوردستان حمایت و در میدان عمل هم حمایت خود را به اثبات می رساندند موضع انفعالی نماینده گان کورد در مجلس شورای اسلامی ایران غیره قابل توجیه است.

نباید اجازه داد اردوغان و گروه همراهش در این جنگ پیروز شوند اتحاد کوردها و حمایت آنها از پارت کارگران کوردستان تنها اسلحه ای است که میتواند اردوغان را به زانو دربیاورد شعار پ.ک.ک باید قندیل را تخلیه کند ، در این شرایط مستقیم یا غیره مستقیم در راستای منافع اردوغان است اتفاقا بر عکس باید شعار " پ.ک.ک هر جا آید خوش آید " داده شود.

بطور یقین پارت کارگران کوردستان ( پ.ک.ک) از نظر نیروی نظامی آنقدر نیروی رزمنده در اختیار دارد تا بتواند دو جبهه جنگ بر علیه داعش و دولت ترکیه را هدایت کند اما احتیاج مبرم به حمایتهای معنوی ، مالی و سیاسی دارد مشارکت در آکسیونها ، تظاهرات ، اعتصابات ... در شهرهای اروپایی بسیار مهم است زیر فشارهای اروپا بر ترکیه بر خلاف رژیم اسلامی ایران ، موثر میباشند.

کوردها باید صفوف خود را بیش از هر زمان دیگر با حزب دمکراتیک خلقها فشردهتر نمایند انتخابات پیشرو میدان زورآزمای خوبی برای ملت کورد محسوب می شود پیروزی کوردها در صندوقهای رأی خیلی از معادلات را بنفع آینده ملت کورد تغییر میدهد باید در انتخابات مشارکت داشت و با حزب دمکراتیک خلقها هم صدا شد حزب دمکراتیک خلقها ظرفیت آن را دارد تا ١٣١ نمایند در پارلمان داشته باشد حتی اگر یک نفر شهروند ترک هم به آن رأی ندهد. 

هیچ نظری موجود نیست: