صدای امریکا

ه‍.ش. ۱۳۹۵ آذر ۶, شنبه

آیا جنگ اعلام ناشده اعلام می‌شود؟


8 صبح : در زمان سلطه طالبان در گوشه‌و‌کنار کشور با همه‌ی آن‌ها نمی‌شد حرف زد. تعدادی از طالبان بودند که هیچ‌گاهی در ملای‌عام سخن نمی‌گفتند، به دکان‌ها بالا نمی‌شدند. عموما در داخل موتر‌های خود قرار می‌گرفتند. آنان گاهی احتیاط را زیر پا می‌گذاشتند و گاهی حرف هم می‌زدند (حداقل میان خودشان) و آن وقت بود که احساس می‌شد زبان آنان با زبان بقیه طالبان هم‌سان نیست.
کسانی که به دلایل مختلف به پاکستان سفر کرده بودند، یا هم روزگاری را در آن‌جا سپری کرده بودند، می‌گفتند این طالبان به زبانی پنجابی سخن می‌گویند. پس از حادثه یازدهم سپتامبر و حمله‌ی امریکا به افغانستان، تعداد زیادی از طالبان توسط نیروهای وابسته به اتحاد شمال که علیه طالبان می‌جنگیدند، به اسارت گرفته شدند. در میان آنان، کتله‌های عظیمی از شهروندان پاکستانی حضور داشتند که در مقابل دوربین‌ها اعتراف می‌کردند که از پاکستان‌اند. زمانی که پاکستان دوباره طالبان را تسلیح کرده و برای جنگ با دولت افغانستان به کشور ما فرستاد، در میان آنان گروهی از افسران نظامی پاکستان و شهروندان آن کشور در قالب جنگجو نیز شامل بودند. اما پاکستان برای خاک‌پاشیدن به چشم جامعه جهانی و استفاده از حمایت‌های غرب به بهانه هم‌سویی در مبارزه با تروریسم، به طور مداوم از حضور پاکستانی‌ها در صفوف طالبان طفره می‌رفت. حتا حضور فرماندهان طالبان در پاکستان را نیز انکار می‌کرد. کشته‌شدن اسامه بن‌لادن در اسلام‌آباد پاکستان، کشته‌شدن ملا عمر و ملا منصور دو تن از رهبران طالبان در داخل خاک پاکستان هیچ‌گاهی از اعتماد به نفس این کشور که در کمال وقاحت حضور طالبان در این کشور را کتمان می‌کردند، کم نکرد. آنان به‌شدت تلاش می‌کردند تا نشان دهند که طالبان در داخل خاک افغانستان حضور دارند. حتا فشارهای زیادی را بر طالبان وارد کردند تا بتوانند یک ولایت افغانستان را به تصرف خود در بیاورند و رهبری طالبان را به این ولایت انتقال دهند، که در این هدف‌شان کامیاب نشدند. اما به‌تازگی‌ها شواهد چنان نشان می‌دهد که پاکستان دیگر تلاش نمی‌کند حضور طالبان در این کشور را کتمان کند. چند ماه قبل سرتاج عزیز مشاور نخست‌وزیر پاکستان در سیاست خارجی به‌طور مستقیم عنوان کرد که رهبری طالبان در این کشور حضور دارد و پاکستان بر آنان نفوذ دارد و می‌تواند از این نفوذ در سمت‌و‌سودهی مذاکرات صلح استفاده کند.
بعدا از آن این دیدگاه توسط تعداد دیگری از سیاستمداران پاکستانی مطرح شد و چنین وانمود شد که گویا صلح در افغانستان از اسلام‌آباد می‌گذرد. پاکستانی‌ها پس از این که رویکرد جامعه جهانی خصوصا امریکا در باره‌ی طالبان از حالت تعرضی به حالت دفاعی تغییر کرد و امریکایی‌ها مذاکره با طالبان را یگانه راه تامین صلح در افغانستان دانستند، با صراحت بیشتر از حضور رهبری طالبان در پاکستان سخن گفتند و این که این رهبری تحت نفوذ پاکستان است.
حالا هم پاکستان مانند گذشته از مطرح‌شدن حضور افسران نظامی پاکستان در صفوف طالبان بیمی ندارد و شاید هم خودش کوشش می‌کند تا این حضور را منعکس کند. شاید قصد پاکستان از تغییر دیدگاه این کشور در پیوند به ارتباط مستقیم طالبان با پاکستان این باشد که زمینه‌های گفتگو با طالبان را همه از مجرای خود مدیریت کند. از سوی دیگر روابط میان افغانستان و پاکستان در بدترین حالت خود قرار دارد. پاکستان با بر افراشتن بیرق این کشور در خط مرزی دیورند و هم‌چنان رژه نظامی در این منطقه که دولت افغانستان هنوز دیورند را به‌عنوان مرز رسمی دو کشور به رسمیت نشناخته و هم‌چنان ممنوعیت سفر افرادی که در مناطق قبایلی پاکستان زندگی می‌کنند بدون ویزا به افغانستان واکنش تند دولت افغانستان را برانگیخته است، دولت افغانستان با احتجاج نسبت به این برخورد پاکستان آن را باعث تشدید تنش‌ها و خدشه‌دارشدن بیشتر روابط میان دو کشور دانسته است. هم‌چنان دولت افغانستان مخالف خود را با ممنوعیت سفر ساکنان مناطق قبایل به افغانستان بدون ویزا اعلام کرده است و گفته که این عمل‌کرد پاکستان باعث جدایی مردمان دو طرف دیورند نمی‌شود. آن‌چه که به‌شدت مایه‌ی نگرانی در افغانستان است این‌که پاکستان کم‌کم می‌رود حضور خود را در افغانستان و در میان صفوف طالبان علنی کند. اگر چنین چیزی صورت بگیرد، ما از حالت یک جنگ اعلام‌ناشده به سوی یک جنگ اعلام‌شده خواهیم رفت.

هیچ نظری موجود نیست: