صدای امریکا

ه‍.ش. ۱۳۹۵ آذر ۷, یکشنبه

خشونت بخشی از هژمونی مردانه

نسرین اسفندیاری

• آنچه درگفتگوو بحث خشونت ضرورت دارد مورد توجه بیشتری قرار گیرد خلط نکردن شرایط فرهنگی واجتماعی از تاثیر و ماحصل اثر خشونت در جامعه است. منظور آن است هر چند می تواند تفاوت ارزشی و فرهنگی ازخشونت وجود داشته باشد. اما تفاوتی در نتیجه خشونت که همان حفظ و کنترل و اقتدار هنجارهای قدرت است، ندارد. یعنی تفاوت فرهنگی و هنجاری نمی تواند اعمال رفتارخشونت آمیز را توجیح کند ...

جامعه ما سخت درگیر خشونت و پرخاشگری است وهر گاه سخن ازخشونت به میان می آید، نا خودآگاه مشکل بسیاربدیعی، خشونت و پرخاشگری مردان برعلیه زنان و کودکان در ذهن متصورمی شود. هر چند خشونت مردانه، خصوصأ خشونت و پرخاشگری ی مردان علیه زنان در جامعه معضل جدیدی نیست، اما مشکل بغایت مهمی است که آسیب های بسیار جدی به جامعه و افراد آن وارد می کند. اولین بار در اواخر دهه ۱۹۶۰ خشونت مردان علیه زنان به عنوان یک مشکل اجتماعی توسط فمینیست ها مطرح شد. سپس در این راستا، مطالعات و پژوهش های بسیاری ازعلل رفتار خشونت آمیز مردان و گسترده گی آن از سوی روانشناسان و جامعه شناسان صورت گرفته است.
با وجود آمار بالای خشونت علیه مردان و مشاهده صورت های مختلف آن در جامعه، برای بسیاری خشونت علیه مردان بیشتر شبیه طنز و اساسأ مسئله ای ناملموس، عجیب و تعجب برانگیز است. حتی بعضی از افراد وجود چنین پدیده ای را در جامعه منکر می شوند. و با وجود آنکه،   بسیاری از کشورهادر جهان وجود خشونت و ضرب شتم را در جامعه محکوم می کنند، نه تنها خشونت در جامعه کم نشده بلکه اشکال آن متفاوت و پیچیده تر شده است. این نوشته بر آن است که، بسیار محدود، علل اجتماعی خشونت مردانه و رابطه مردانگی، هنجار و خشونت را واکاری کند.البته لازم است روشن شود که، این مقاله در نظر ندارد به خشونت مردان بر علیه زنان و یا خشونت زنان بر علیه مردان و یا به روانشناسی خشونت بپردازد.
پژوهش ها پیرامون خشونت نشان می دهند که نه تنها درک از خشونت یک پارچه و ثابت نیست ، بلکه تعبیر و تعریف روشنی از خشونت و رفتار خشونت آمیز نیز در بررسی ها وجود ندارد.1 آنجه روشن است، خشونت مفهومی ثابت ندارد و معنایی گسترده و استعاره ای به خود گرقته است. ودر بسیاری مواقع خشونت با مفاهیمی چون قدرت، اقتدار، زور، نیرو و ... تفارن شده است. 2 افزون بر آن، در طول تاریخ و تحولات اجتماعی قضاوت، درک و معیارهای سنجش در امر خشونت دست خوش تغیر بسیاری شده است.بطور مثال، آنچه در عصر آنتیک و یا حتی بیست سال پیش خشونت قلمداد نمی شد، امروزه با تغییرارزش های فرهنگی و اجتماعی می تواند خشونت محصوب شود. به عنوان مثال، مردان شمشیر زن، گلادیاتورهاهستند. آنها ، زمانی پهلوان و نمونه شجاعت محصوب می شدند اما امروزه کمتر کسی چنین فکرمی کند. در نتیجه، ریشه شناسی واژه خشونت این فرصت را ایجاد می کند تا با دقت بیشتری به آن پرداخته شود.
واژه خشونت (Violence ) ریشه لاتین دارد و به معنی آن است که، فرد یا افراد هوشمندانه با استفاده از زور فیزیکی و یا غیر فیزیکی خواسته و تمایلات خود را به دیگران تحمیل و یا موجب آسیب زدن، بی احترامی، توهین کردن و تجاوز شوند. به عبارتی دیگر، خشونت عملی نیست که تصادفی باعث صدمه شود ، بلکه عملی است که بطور آگاهانه با هدف آسیب و آزار انجام می گیرد.البته، درک و مصداق خشونت درجوامع و فرهنگ های مختلف متفاوت است. و در بسیاری موارد جنیه ارزشی و قضاوت به خود گرقته است. یعنی جامعه ای با هنجارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خویش می تواند رفتاری را خشونت تلقی کند وهمان رفتار درکشوردیگری با ارزش های فرهنگی واجتماعی متفاوت، می تواند متعارف و معمولی محسوب شود. بطور مثال، ازدواج و رابطه جنسی با کودکان است. زمانی در بسیاری از نقاط جهان ازدواج کودکان بسیار معمولی و پسندیده بود. اما امروز بطور مثال درسوئد و بسیاری از کشورها رابطه جنسی با دختران و پسران زیر ۱۵ سال حتی به نام ازدواج خشونت و جرم است و مجرمین به زندان محکوم میشوند. مثال دیگر، محدودیت کار زنان و اجازه شوهر و یا ولی زن برای کار است. در جوامع مدرن، زن و مرد بعد از ۱۸سالگی یک انسان بالغ محسوب می شوند که شخصأ مسئول کار و تصمیمات خویش هستند وحق کار شرط مسلم و مهم
برای هر شهروند است و محدودیت در این ضمینه توسط هر کسی تبعیض و خشونت به حساب می آید. در صورتی که ،اجازه همسر و یا ولی زن برای کار پدیده ای بسیارمعمولی و ازسوی مسئولان محلی برخی کشورها مورد حمایت قرار می گیرند. نمونه دیگر، ختنه ( پسران و دختران) یا تنبیه کودکان است. یعنی با وجود تصویب قوانین کشوری و بین المللی و عنوان خشونت علیه کودکان برای ایجاد مانع، همچنان پدیده ای است که در برخی از کشورها به صورت رسم و سنت انجام می گیرد.
مثال های بالا نشان می دهند که اولا خشونت فقط فیزیکی نیستند بلکه بسیار گسترده و در اشکال گوناگون و پیچیده وجود دارند. ثانیأ، هنجارها و قوانین هر جامعه ای درتعریف، تلقی و درک انسانها از خشونت تاثیر گذار است، ثالثآ نشان می دهند که، خشونت   در تار و پود زندگی انسان ها تنیده شده است و با ساختار اجتماعی و قدرت همراه است .
اما آنچه درگفتگوو بحث خشونت ضرورت دارد مورد توجه بیشتری قرار گیرد خلط نکردن شرایط فرهنگی واجتماعی از تاثیر و ماحصل اثر خشونت در جامعه است. منظور آن است هر چند می تواند تفاوت ارزشی و فرهنگی ازخشونت وجود داشته باشد. اما تفاوتی در نتیجه خشونت که همان حفظ و کنترل و اقتدار هنجارهای قدرت است، ندارد. یعنی تفاوت فرهنگی و هنجاری نمی تواند اعمال رفتارخشونت آمیز را توجیح کند زیرا هدف و نتیجه خشونت و رفتار خشونت آمیز در همه جای جهان واحد است.
مسلما،عوامل متعددی در شکل گیری و بروز خشونت می توانند دخیل باشند. عده ای براین باورند که، تنها افراد بیماری که از اختلال ژنتیکی و یا روانی رنج می برند قادر به تظاهر ویا اعمال خشونت هستند. اما پژوهش ها نشان می دهند که خشونت در میان افراد با تحصیلات ،طبقات، گرایشات جنسی مختلف، سازمان ها و نهاد های اجتماعی نیز وجود دارد. آنچه مسلم است، انسان ها و سیستم های اجتماعی ازخشونت برای رسیدن به خواست های خود استفاده کرده اند. بنابر این علت خشونت می تواند شخصی و یا غیر شخصی باشد اما آنچه مسلم است، شکل بروز و اعمال خشم نزد انسان ها به یک صورت انجام نمی گیرد.
بسیاری مواقع ،چه در گفنگوها و چه در تحلیلات ،معمولا خشونت با مفهوم خشم، پرخاشگری و ضرب و شتم به کار برده می شود. یه عبارتی، خشم مترادف با خشونت در نظر گرفته می شود. سوال مهمی که اینجا بروز می کند، آیا خشم و خشونت دارای یک مفهوم هستند؟. دکتر رباب حامدی معتقد است »خشم احساسی طبیعی در انسان است که همه ی افراد آن را به نوعی تجربه می کنند. خشم حالت هیجانی، فیزیولوژیم و شناخت ماست و در صورت مواجهه با ناکامی ایجاد می شود. یعنی هر وضعیتی که ما را نا کام کند باعث ایجاد خشم می شود. نا کامی یعنی نرسیدن به خواست های فردی«. 3 انسان ها در طول روز به دلایل مختلفی خشمگین و یا عصبانی می شوند، مثلا کسی مانع کار ما ویا ایجاد سر و صدا کند می تواند ما را خشمگین کند. ما می توانیم از رئیس و یا خرید اشتباه خویش خشمگین شویم. اما تفاوت خشم و خشونت در هدف هوشمندانه خشونت است »هدف خشونت و یا پرخاشگری صدمه زدن به دیگری است «. 4حامدی همچنان معتقد است که خشونت و یا پرخاشگری رفتاری است که بر اثر خشم در افراد دیده می شود.و نشان دادن خشم بصورت خشونت در واقع استفاده آگاهانه وابزاری و تلاشی برای کنترل، متوقف و سرکوب است.می توان گفت، خشونت محصول خشم است. اما نشان دادن خشم می تواند بصورت های به جز خشونت باشد.
درمیان نظرمندان اتفاق نظردرمورد علل رفتار خشونت آمیز در بشر وجود ندارد. گروهی معتقدند که خشونت رفتاری است که ریشه در ذات و فطرت بشر دارد. گروهی دیگر خشونت را امری اکتسابی و ناشی از تربیت و جامعه پذیری می دانند.فروید از جمله نظرمندانی است که ، خشونت انسان را ذاتی و بخشی از طبیعت او می پندارد. تحت تاثیر
نظریه داروین ،او خشونت را به مرگ و نیستی نسبت میدهد. یعنی انسان برای ادامه بقای خویش بطور غریزی دست به خشونت می زند. البته، فرید انسان را یک قربانی در دام خشونت نمی بیند. زیرا معتقد است، توسط تمدن می شود خشم انسان ها را بسوی مجرای سالم تر هدایت کرد تا باعث نابودی و تخریب نشوند.
کانت نظر دیگری را مطرح می کند. او معتقد است که، خشونت را نباید امری ذاتی دانست و آن را منشا بدی های بشر و گناه نخستین او دانست. بلکه باید آن را از نظر اخلاقی منشائی تشخیص داد که فرصت به کار گرفتن استعداد های افراد را فراهم می آورد.5 در این میان هانا آرنت بکلی فطری بودن خشونت فردی را رد می کند. او معتقد است، خشونت ویژه گی ذاتی ندارد. انسانی که دست به خشونت ویا جنایت می زنند لازم نیست موجودی شرور با سرشتی خشن و یا دیو صفت داشته باشد. او خشونت را ما حصل ساختار ونظام بوروکراتیک می داند. از نظر هانا آرنت، خشونت یکی از ویژگی های مدرنیته است. به باور او، خشونت با تبعیت بی فکرانه از سوی فرد در یک سیستم مشخص به راحتی قادر به رخ دادن است.6 برای اثبات نظر خود ،هلوکاست را مثال می زند. به نظر او، جنایتکاران هلوکاست موجوداتی با ذات پلید و خشن نیستند، بلکه تنها کارگزاران ، مهره های یک سیستم و یک ماشین بوروکراتیک کشتار و قتل هستند.الیته منظور آرنت قربانی بودن انسان در نظام بوروکراتیک نیست ، بلکه مشروعیت سیستم خشونت پرور و خشونت زا است که انسان ها را به گروگان می گیرد.در این راستا، تئوری های فمینیستی نیز فطری بودن خشونت را رد کرده و تاکید دارد که خشونت و رفتار خشونت آمیز اکتسابی و تحت تاثیر محیط هستند. آنان معتقدند که، فرد عمل پرخاشگری را از مدل های پیرامون خویش، یعنی از پدر و مادر و یا دیگران فرا می گیرد.7 فوکو نیز در مورد سیستم اجتماعی که قدرت و خشونت جوهره اصلی آن است بیان می دارد که » در جامعه مراقبتی ، بیش از پیش با نقاب و در نخستین نگاه به نحو تناقض آمیزی با کیفرها ی ملایم پیش می رود. و از اینرو، به اشکال نوین مدیریت خشونت و ساخت و مناسبات آن قدرت می پردازد«.8 یعنی جامعه بر مبنای تنبیه و مجازات های مشروع هدایت می شود. و برای این کار ابزارهای متفاوتی را مورد استفاده قرار می دهد و یکی از ان ابزار مشروعیت و نهادینه کردن خشونت است.
آلبرت بندورا ( uraAlbert Band) روانشناس تربیتی کانادایی دریچه ی دیگری در باب رفتار خشونت آمیز باز می کند. به نظر او رفتارخشونت آمیز صرفا معلول نیروهای درونی یا محیطی نیست.9 او معتقد است که، غرایر خمیرهای خامی هستند که با قالب یادگیری اجتماعی شکل می گیرند. منظور بندرو آن است که » ما بسیاری از رفتارهای خود را از الگوها در خانواده و جامعه یاد میگیریم، آن هم با تماشا کردن رفتار آنان و سپس تکرار آن اعمال. به بیان دیگر ما با مشاهده، رفتار را یاد می گیریم» .10   او در آزمایش معروف خود عروسک ها بوبو نشان داد که کودکان رفتارهایی را که در دیگران مشاهده میکنند، یاد گرفته و تقلید می کنند. در آن آزمایش کودکان رفتاررخشونت آمیز بزرگسالان را تقلید و سپس تکرار کرده اند. او در نظریه خود همچنان با تاکید بر نقش خانواده در آموزش جنسییتی بیان می دارد « تصور دختران این است که زنان موجوداتی فرودست و وابسته هستند وپسران در خانواده می آموزند که مردان موجوداتی برتر خانواده هستند«.11
پرسش دیگری که اینجا بروز می کند, اگر خشونت فطری نیست و اکتسابی می باشد، یعنی افراد از محیط آموزش می گیرد. لذا، آموزش خشونت و بروز خشونت بین مردان و زنان و بین همه مردان بایستی یکسان باشد. به منظور دیگر، جنسییت افراد در آموزش و فراگیری خشونت به یک اندازه و یک شکل باشد. به صورت دیگر، میزان بروز و اعمال رفتار خشونت آمیز در میان »همه مردان« جامعه و »همه زنان« همانند و به یک اندازه باید باشد. اما آمارها، که در کار پژوهشی بسیار مهم هستند و موقعیت و میزان رخداد های اجتماعی را در جامعه توضیح می دهند، وضعیت دیگری را نشان می دهند. مثلأ آمارخشونت در سوئد نشان می دهد که مردان و پسران بیشترین خشونت ها را در جامعه
اعمال می کنند.12 بیش از ٪۸۰ خشونت ها توسط مردان انجام گرفته است. ٪ ۹۰ عاملان خشونت علیه زنان، مردان هستند. یعنی، زنان بیشتر در خانه از سوی همسران و مردان خویشاوند مورد ضرب وشتم وخشونت و قتل قرار می گیرند.اما اگر نگاه مان را به آمار خشونت فیزیکی مردان برعلیه مردان دیگر معطوف کنیم، می بینیم که درصد خشونت مردان نسبت به مردان به مراتب بالا تر از خشونت مردان بر علیه زنان است. بیش از ٪ ۷۰ کل خشونت ها در جامعه توسط مردان برعلیه همجنسان خود، مردان دیگر است. آمار قتل درسال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ نشان می دهند تقریبأ ۸۷نفر به قتل رسیده اند. در این میان ۷۱٪ از مقتولین مرد و ۲۹٪ زن بوده اند. مطالب بالا نشان می دهند که، خشونت مردانه و بخصوص خشونت علیه مردان در جامعه بسیاربغرنج، گسترده و چند جانبه است. اما چرا جامعه در مقابل این خشونت ها سکوت و با تحمل بیشتری برخورد می کند؟
خانم شهلا عزازی جامعه شناس ایرانی معتقد است، خشونت، مقوله های مختلفی را در بر می گیرد که در تعریف آن باید ملحوظ شوند.13 لحاظ کردن زاویه های جوراجور خشونت موضوعی بسیار مهم برای فهم و تحلیل ازخشونت است. زیرا مولّفه ها و مکانیزم های خشونت بسیارمتفاوت و پیچیده شده اند. در پژوهش های علوم اجتماعی عموما سه نوع خشونت، فیزیکی، روانی و جنسی است که بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته اند. و مخرج مشترک همه آن خشونت ها ، وجود و مشخص بودن مجرم و قربانی است . یعنی چه در خشونت خشونت فیزیکی که خشونتی قابل رویت است،، مانند زد و خورد، زندانی کردن،تعذیب، شکنجه ،قتل، جنگ و چه درخشونت غیر قابل رویت، خشونت روانی، مانند، تحقیر،ناباوری،بی اعتمادی و شک، بداخلاقی، فحاشی، تهدید ، تمسخر و یا خشونت جنسی که هم می تواند فیزیکی و یا روانی باشد مانند تجاوز،دست زدن، آزار و اذیت جسمی آکنورها مشخص هستند. یعنی در این نوع خشونت ها فردی/ افرادی بر روی دیگری/ دیگران خشونت اعمال میکند.
اما، به غیر از خشونت های یاد شده، خشونت دیگری وجود دارد که به مراتب پیچیده تر و درصورت بندی ، پایداری و باز تولید خشونت های دیگر بسیار ماثر است. و همچنین باعث بستر سازی، سازش، سکوت و تحمل خشونت های دیگر در جامعه به صورت فرهنگی و قوانین اجتماعی می شود. این نوع خشونت ،خشونتی است که فردی و یا افراد مشخصی آن را اعمال نمی کنند. اما درتمام مناسبات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی،اقتصادی وجود دارد و زندگی افراد در جامعه را تحت شعاع خود قرار می دهد. به عبارتی خشونتی بدون آکتر مشخص اما سیستماتیک است که غیر محسوس همه عرصه های اجتماعی را شامل می شود. منظور خشونت ساختاری است. خشونت ساختاری هسته اصلی و در بسیاری مواقع منشأ خشونت های دیگر، از جمله خشونت مردان در جامعه است. در این نوع خشونت باز شناسی ی چه کسی خشونت اعمال می کند بسیار دشوار است. زیرا، خشونت ساختاری همانند خشونت فیزیکی همیشه قابل رویت نیست. اما ما با آن زندگی میکنیم . قابل رویت نبودن اما محصوص بودن خشونت ساختاری، تغییرآن را نیزبسیار دشوار میکند.
این مشکل را ما در برخورد با خشونت علیه مردان در جامعه می بینیم. قابل رویت نبودن مفهوم خشونت علیه مردان و تنیده بودن آن با ساختارهای دیگر قدرت در جامعه، نه تنها شناخت و درک آن را برای افراد جامعه مشکل می کند. بلکه گاهی فقدان آگاهی در باب خشونت و تاثیر نمادهای فرهنگی ستنی پیرامون زنانگی و مردانگی، باعث دامن زدن بیشتر خشونت مردانه در جامعه می شود. بطور مثال اعمال خشونت ناموسی و حمایت آن از سوی هنجارهای جاری جنسییتی و فرهنگ سنتی است. و یا جنگ و وجود سمبل های فرهنگی و تاریخی و نقش مردان و مردانگی در آن است. یعنی در نماد وهنجارهای جنسییتی سنتی، مرد به عنوان جنس قوی تر( حتی اگراز لحاظ فیزیکی قوی نباشد) باید از ناموس، آبرو و وطن محافطت کند. لازم به ذکر است، در گفتمان نگاه بیولوژی & جنسییتی، مرد و مردانگی به عنوان
آکتور قدرت با فطری بودن خشونت مردانه گره خورده است. یعنی مردان بطور غریزی باید بتوانند از ناموس و وطن خود دفاع کنند در غیر آن صورت نه تنها از لحاظ ارزش های اجتماعی از مردانگی مردان کم می شود، بلکه، حتی از لحاظ بیولوژی، فیزیکی، آنان کاسته می شود. بصورتی که ، اگر مردی نتواند از ناموس و وطن خود دفاع کند درجه و مقام مرد و مردانگی خود را در جامعه و فرهنگ رایج از دست می دهد. ضرب المثلی است که طرف مرد نیست، حتی اگر فرد الت تناسلی، بیولوژی مردانه داشته باشد. از این رو در فرایند جامعه پذیری جنسییتی، خشونت به عنوان یک امر ضروری و بیولوژیکی به مردان ، زنان القاع می شود. یعنی، مردان به عنوان آکتوردر خشونت باید اعمال خشونت کنند. لازم به توجه است که این نوع خشونت ساختاری چنان در هنجارها و نماد فرهنگی مردانه پذیرفته شده است وانسان ها به آن خو گرفته که حتی در بسیاری مواقع ، هنگام بروز و اعمال آن، افراد کوچکترین حساسیتی از خود نشان نمی دهند. این مسئله برای پسران و مردانی که مورد خشونت، تجاوز و تهدید قرار می گیرد مشکل آفرین است. زیرا، خشونت علیه مردان مسئله ای نا ملموس، عجیب،غریب و تعجب بر انگیز است و در تصور و باور انسان ها، نه تنها خشونت علیه مردان بلکه موقعیت فرودست مردان مسئله ای ناهنجار و در هاله ای از سکوت و بی توجهه ای قرار می گیرد. در این راستا سیستم جنسییتی تلاش دارد ،خشونت و بخصوص خشونت مردانه در جامعه را هنجار سازی، توجیه و مشروعیت بخشد. البته، سیستم جنسییتی تا به امروز در تلاش برای پایداری و با تولید این امر موفق بوده است.
اما، امروزه تصورات فطری و بیولوژی نسبت به خشونت مردانه، مشگل جددی برای انسان ها در جامعه بوجود آورده است. زیرا داشتن چنین باوری آن را به عملی اجتناب ناپذیر، همگانی و ضروری که افراد، که عمومأ مردان هستند، را در مقابل جبر خشونت بی دفاع، وآن را به رفتاری معقول و پسندیده تبدیل کرده است. تصورات فطری خشونت، درگذر زمان در همه ساختاری اجتماعی نفوذ و در روند جامعه پذیری در باورهای انسان ها نهادینه شده است. در این نوع باورها، رفتار مردان غیرخشن، رفتاری غیر مردانه و یا زنانه تلقی می شود. زیرا درساختارسیستم جنسییتی و هژمونی مردانه ،همه مردان بطور طبیعی خواهان خشونت هستند. و نبود خصلت خشن و خشونت آمیز در مردی، در میزان مرد بودن انها تاثیر گذار است. یعنی مردی که خشن نیست، دارای زور جسمی کمتری است، نتواند در جنگ شرکت کند، تمایل جنسی کمتر و یا دارای اعتبار مالی ضعیف تری باشد در مقیاس با مردانی که آن ویژه گی ها را دارند، درجه مردانگی شان تغییر می کند. این کمبود و بروز رفتار »غیر نرمال ( غیر خشن) « در سیستم جنسیینی، که بدنبال هژمونی و یگانگی رفتار مردانه است، آن را با مجازات ها سختی روبرو می کند. البته نگاه فطری خشونت برای حفظ و پایداری سیستم قدرت جنسییتی حیاطی و لازم است. زیرا ایده ئولوژی جنسییتی برای تداوم باید جنسییت و خشونت را به هم مریوط کند. لازم به ذکر است که،، خشونت مردانه در حفظ اقتدار و پایداری نظم جنسییتی سهم بسیار مهمی را ایفا می کند. از این رو، سیستم قدرت جنسییتی، خشونت را نه تنها به یک خلق و خوی ذاتی، طبیعی ، مشروع مردانه معنی می کند. بلکه آن را تبدیل به صفت های عالی عمومی می کند که همه مردان باید تلاش کنند آن خلق ، خوی را داشته باشند.در نظام و سیستم جنسییتی، تبعیض و خشونت، در سیستم اجتماعی » طبیعی« و ضروری بوده است. بطورمثال این سیستم آگاهانه و کاربردی ٪ ۸۰ خشونت، که مردان قربانیان آن هستند را نادیده می گیرد و آن را معمولی و طبیعی می پندارد. در نتیجه، وجود سربازان »مرد« در جنگ ویتنام، سوریه، داعش و طالبان سوال در افکار عمومی ایجاد نم کند که چرا اکثر این انسانها مرد هستند.  
قابل تأمل در ساختار جنسییتی و هژمونی مردانه، «مردانگی» به عنوان ارزش و میزان اندازه گیری و انسان بودن در جامعه تلقی می شود. در این راستا، ساختار هنجار جنسییتی، اساسا نمی خواهد مردان و مردانگی را در موقعیت
ضعیف تر و یا قربانی ببیند. بدین منظور، مرد و مردانگی همیشه برابر با صفتهای برتر، که غیر زنانه، مقتدر، جنگجو و خشن همراه است. به عبارتی خشونت مردانه، در سیستم جنسییتی به یک خصلت فطری، ضروری و قدرت مثبت تعبیر شده است. در نتیجه، ،قربانی بودن، مورد ستم ، خشونت قرار گرفتنن مرد را از درجه انسانی و مردانگی اش دورتر می کند. به تعبیری دیگر، خشن بودن واعمال خشونت ، در سیستم و ساختار جنسییتی دارای جنسییت مذکر و یا مردانه شده است.
اما قربانیان خشونت، در ساختار و سیستم جنسییتی فقط زنان نیستند. همانطوری که در سطوح بالا به آن پرداخته شده، می توان گفت، خشونت علیه مردان بخشی از یک طیف بزرگتری از خشونت ساختاری در جامعه است. و نادیده گرفتن و نپرداختن به آن مسبب مشکلات عدیده ای برای زنان و مردان شده است. خشونت ساختاری چه بصورت یک مشکل اجتماعی و چه بصورت یک مشکل شخصی هم بر روی زندگی مردان وهم بر زندگی زنان تاثیر گذار است و محدودیت های و اجبارات بسیاری برای آنان در جامعه بوجود می آورده است. برای نمونه، کانالیزه و یک سوی شدن گفتمان خشونت است که باعث نادیده گرفتن آکتورها ی خشونت ، ادامه خشونت مردان بر علیه زنان و کودکان ، هنجار سازی وبالا رفتن درجه تحمل و پذیرش دیگرخشونت ها در جامعه است. لازم به ذکر است که، ساختارها و شرایط اجتماعی در تداوم خشونت نقش دارند و بی توجهی به اشکال مختلف خشونت خود یک نوع خشونت است. برای نمونه، بیمه و مرخصی والدین هنگام تولد و نگهداری کودکان است. امروزه در سوئد قوانینی را وصل کردند که پدران همانند مادران می توانند از مرخصی برای نگهداری از کودکان برخوردارباشند. 14 اما با همه تلاشهای که در این راه به عمل آماده است، تعداد پدرانی که از بیمه و مرخصی استفاده می کنند خیلی چشم گبر نیست. البته، استقبال کم پدران بدلیل تمایل نداشتن آنان برای استفاده حق مسلم خویش نیست. پژوهش ها نشان می دهند، شرایط بازار کار و هنجارهای جنسییتی تاثیر مستقیم در استفاده پدران از بیمه و مرخصی والدین دارند. ،تحقیقات همچنان نشان می دهند، تعداد پدرانی که ا ز بیمه و مرخصی والدین استفاده می کنند داری تحصیلات و حقوق بالای هستند. 15
امروزه، با با بالا رفتن آگاهی و تغییر قوانین، ارزش های اجتماعی و هنجارهای جنسییتی، نهادینه و فطری بودن خشونت مردانه و معیازهای سنتی جنسییتی، مشکلاتی هستند که مردان و زنان دائمأ با آن مواجه هستند و بصورت مرئی و یا نا مرئی زندکی آنان را احاطه کرده است. بنا بر این برای ایجاد تحول و تغییر در ساختاری که خشونت مردانه را یک ارزش اجتماعی میداند، ضرورت آن را ایجاد می کند تا به ساختارهای اجتماعی و هنجارهای و جنسییتی که خشونت مردانه را در جامعه پایه ریزی و در پایداری آن نقش دارند را مورد توجه قرارداد.
بسیار روشن است که خشونت چیزی و یا اتفاقی مستقل از پدیده های دیگر و ساختار اجتماعی نیست. » خشونت مستقل نیست «16 بلکه با پدیده های دیگر اجتماعی اتحاد و وابستگی دارند.آنچه این متن تلاش داشت بپردازد، خشونت مردانه وخشونت ساختار است که باعث نهادینه شدن خشونت جنسییتی و جامعه پذیری آن است. مطالب گفته شده ،از یک سو پیچیده گی، گوناگونی و رابطه و وابستگی خشونت مردانه با دیگر خشونت ها اجتماعی را بیان می کن دو یک بعدی کردن گفتمان خشونت به غفلت و حاشیه راندن خشونت های دیگر می انجامد.   و از سوی دیگر نشان می دهد، سکوت، غفلت و توجیه خشونت مردانه، پژوهش پیرامون آن را دچار چالش میکند. گفته ها بالا همچنان تایید می کنند که، درک افراد وجامعه در آنچه رفتاری خشونت آمیز و یا خشن است نیز در حال تغییر و تحول است.برای نمونه خشونت مردانه علیه مردان است.   
در پایان، آنچه لازم به توجه است، خشونت مشکلی نه فقط برای مردان بلکه چالشی سخت برای کل جامعه است که، ریشه در مسائل پیچیده اجتماعی دارد. یعنی بطورکل، خشونت مردان تحت تاثیرخشونت دیگر اجتماعی است. خشونت
مردانه نتیجه عمل و رفتارخشونت آمیز یک مرد ی نسبت یه یک زن و یا یک مرد دیگر نیست .بلکه این ریشه در پروسه اجتماعی ، فرهنگی ، نظم جنیسینی و ساختار قدرت دارد که اقتدار مردانه را توسط خشونت مردانه باز سازی و حفظ می کند.
جنسسیت چیست و تفاوت جنسییت شناسی از سکس شناسی جیست؟
خشونت چیست؟ تفارت خشم و خشونت چه است؟آیا خشونت فطری و یا اکتسابی است؟
خشونت علیه مردان چه و چگونه است؟
جامعه ما سخت درگیر خشونت و پرخاشگری است اما چرا جامعه موضوع خشونت علیه جنس دیگر، که مردان باشد را به جد نمی گیرد؟
شما فکر نمی کنید پرداختن به موضوع خشونت علیه مردان، که خود یک آکتور در خشونت علیه زنان هستند توجه به خشونت مردان علیه زنان را تحت شعاع قرار بدهد ؟
چرا پرداختن به خشونت علیه مرداندر جامعه مهم است؟

1 دانش، مرضیه. خشونت ساختاری و حکومت مذهبی
2 فرشاد اسماعیلی، خشونت در تاریخ اندیشه های فلسفی
3 کنترل خشم( علل، پیامدها، راهکارها)، تهران: نشر قطره، چاپ ششم۱۳۸۵حامدی،رباب.(rasekhoon.net/article/show/790171/ 4 )، کنترل خشم( علل، پیامدها، راهکارها)، تهران: نشر قطره، چاپ ششم۱۳۸۵حامدی،رباب.
(rasekhoon.net/article/show/790171/ 5 همان نویسنده
6. khodnevis.org
7 خشونت ساختاری و حکومت مذهبی دانش، مرضیه.
8 اسماعیلی، فرشاد. خشونت در تاریخ اندیشه های فلسفی
9 bandura, Albert. Social learning theory .(1963)
10 rahbord1389.blogfa.com /
11 sharghdaily.ir
rahbord1389.blogfa.com 11 sharghdaily.ir    12
www.bra.se/bra/brott-och-statistik/statistik/utsatthet-for-brott/ntu.html 13 www.hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/6467/73800/ 14 www.forsakringskassan.se 15
statistikersamfundet.se 16 همان نویسنده

*نسرین اسفندیاری کارشناس و پژوهشگرجنس و جنسییت

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
شنبه  ۶ آذر ۱٣۹۵ -  ۲۶ نوامبر ۲۰۱۶

هیچ نظری موجود نیست: