صدای امریکا

۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۷, پنجشنبه

اخبارپنجشنبه ۲۷ ثور ۱۳۹۷ خورشیدی  برابر با ۱۷ می ۲۰۱۸ میلادی
په فراه ښار کې امنیتي ځواکونه کور په کور تلاشي اخلي
منبع : تاند             تاریخ: 5/17/2018
د فراه اوسېدونکي او امنیتي ځواکونه وايي چې د طالبانو حملې، چې تېره شپه شاوخوا ۱۰ بجې پیل شوې وې، او تر نن سهار روانې وې، غلي شوي دي.
د وروستي راپور له مخې، د فراه امنیه قوماندان فضل احمد شېرزاد رویټرز ته ویلي چې اوس جنګ نشته خو امنیتي ځواکونه د طالبانو د موندلو لپاره کور په کور تلاشي اخلي.
ښاریان هم وايي چې اوس د ډزو اوازونه نه اوري او امنیتي ځواکونه په هغو سیمو کې زیات ویني چې تېره شپه او نن سهار وختي پکې جګړې شوې وې.

فراه ښار یو وار بیا د جګړې پر میدان بدل شوی

تاند- په فراه ښار کې یو وار بیا د امنیتي ځواکونو او وسله والو طالبانو ترمنځ نښتې پیل شوي دي.
شاهدان وايي، نښته د شپې ناوخته د ښار په ځینو کلیدي سیمو کې پیل شوه.
ځینې ښاریان وايي، وروسته له دې چې طالبانو د فراه د محبس د شاوخوا په ګډون پر یو شمېر کلیدي دولتي ودانیو بریدونه پیل کړل، د درنو چاودنو ږغونه یې واورېدل.
د فراه امنیتي چارواکي وايي چې پرون یې له دغه محبس څخه مهم بندیان بل ځای ته ولېږدول.
د هوايی ځواک الوتکې پر ښار ګرځي او ویل کېږي چې پر ګڼو سیمو کې بیې پر طالبانو بمباري کړې ده.
د یوه ناتایید شوي راپور له مخې، طالبانو پر یوې ودانۍ راکټي برید کړی چې په نتیجه کې یې د بخش اباد د بند څو بهرني انجنیران وژل شوي دي.
دا بریدونه په داسې حال کې پیل شوي چې پرون دفاع وزارت وویل چې فراه ښار یې تصفیه کړی دی.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
طالبان بار دیگر بر شهر فراه حمله ور شدند
منبع : تلویزیون آریانا             تاریخ: 5/17/2018
حوالی ساعت 11:30 دقیقه شب گذشته طالبان مسلح برای دومین بار از دو نقطه حملات خود را بر مرکز شهر فراه آغاز کردند.
گفته شده که این درگیری تا ساعت شش صبح امروز به شدت جریان داشته است.
به نقل از منابع محلی شورشیان بالای ساختمان های قومندانی پولیس فراه، زندان مرکزی، حوزه سوم و منزل فریدبختور، رییس شورای ولایتی این ولایت حمله ور شده بودند.
منابع رسمی تاکنون درباره این حمله طالبان ابراز نظری نکرده‌اند.
روز سه شنبه هفته جاری نیز طالبان از چندین استقامت بالای شهر فراه حمله کردند. درگیری میان نیروهای دولتی و طالبان ساعت‌ها جریان داشت. مقام‌ها در وزرات داخله ادعا کردند که ۳۰۰ طالب مسلح در جریان درگیری با نیروهای دولتی در فراه کشته شده‌اند.
با این حال، روز گذشته فضل احمد شیرزاد، قوماندان پولیس فراه ایران را به حمایت از طالبان متهم کرد.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
په فراه ښار کې بیا جګړه پیل شوې
منبع : د آزادی رادیو             تاریخ: 5/17/2018
 
 
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
محمداشرف غنی رئیس‌جمهور: حکومت از تلفات ملکی در بمباردمان هوایی اخیر در دشت ارچی، معذرت می‌خواهد
منبع : باختر             تاریخ: 5/17/2018
محمداشرف غنی رئیس‌جمهوری اسلامی افغانستان قبل از ظهر امروز با شماری از بزرگان، علمای دینی و خانواده‌های قربانیان افراد ملکی روی‌داد اخیر دشت ارچی ولایت کندز طی دیداری، غمشریکی کرد.

به اساس معلومات دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری به آژانس باختر، در آغاز فرید احمد کاکړ، مولوی نصرالله اخندزاده، شیخ ممتازالله آغا، محمد ظریف، حمید کاکړ، حاجی بسم الله، مولوی عبدالبصیر، ملااختر محمد و عبدالودود به نمایندگی از دیگران صحبت کردند و ضمن تشکر از غمشریکی رئیس‌جمهور، گفتند که ما حامیان صلح هستیم و همواره حملات بالای افراد ملکی، اماکن مقدسه و تأسیسات را تقبیح  کرده‌ایم.
آنان در رابطه به بمباردمان هوایی بالای دارالعلوم هاشمیه در ولسوالی دشت ارچی که در اثر آن افراد ملکی، اطفال و متعلمین شهید و زخمی گردیدند، معلومات داده، افزودند که به منظور جلوگیری از تکرار همچون رویدادها، به‌خاطر تحقق عدالت و غمشریکی با خانواده‌های قربانیان، با عاملین آن برخورد قانونی صورت گیرد.
رئیس‌جمهور پس از استماع خواست‌ها و پیشنهاد های  آنان، با اینکه یکبار دیگر به بزرگان کندز و خانواده‌های قربانیان ابراز تسلیت و غمشریکی نمود، از صبر، باور و اقدام آنان پس از وقوع رویداد که از فاجعۀ دیگر جلوگیری کردند، تشکر نمود.
وی افزود: در آن شبی که من به عیادت کودکان زخمی شدۀ این رویداد به شفاخانه رفتم، در همان شب به وزیر دفاع ملی به‌خاطر دقت بیشتر در عملیات های هوایی و جلوگیری از رویدادهای مشابه، هدایت دادم.
رئیس‌جمهور کشور گفت که حکومت افغانستان به‌خاطر وقوع این رویداد معذرت می‌خواهد، زیرا تفاوت میان فتنه‌گران و حکومت قانونی همین است که حکومت قانونی از اشتباهاتی که در حق ملت صورت گرفته، معذرت می‌خواهد.

رئیس‌جمهور غنی یکبار دیگر به تأمین صلح و تقویت نظام تاکید کرد و نقش مردم را در این عرصه‌ها مهم خواند و از علما خواست که در راستای جلوگیری از فتنه‌ها و دسیسه‌های جاری در کشور، همکاری کنند. وی تاکید کرد که طریقۀ فتنه‌گران و خوارج با توجه به‌اساسات اسلامی، قابل قبول نیست.
رئیس‌جمهور به مسئولین مربوطه هدایت‌داد که به قربانیان ملکی رویدادهای متذکره رسیدگی بیشتر صورت گیرد. وی افزود که حکومت برعلاوۀ جبران خسارات وارد شده به مدرسه متذکره، منار یادبود به نام شهدا و مسجد جامع برای مردم آسیب دیدۀ منطقه، اعمار می‌کند.
محمداشرف غنی گفت که اگر طالبان فکر می‌کنند در میان مردم ریشه دارند، پس در روند انتخابات سهیم شوند و از جنگ، کشتار هموطنان ما و ویرانی کشور دست بردارند.
وی افزود که جنگ اصول دارد، اما طالبان به هیچگونه اصولی پابند نیستند و حتی بالای مساجد، مردم عام، زنان، اطفال و اماکن عام‌المنفعه، حملات را انجام می‌دهند.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
د فراه په مرکز کې تیره شپه بیا سختې جګړې شوي
منبع : د آزادی رادیو             تاریخ: 5/17/2018
د فراه په ښار کې د تیرې شپې جګړې تر ډیره د فراه د امنیه قوماندانۍ او محبس سیمو کې شوي.
د فراه ولایت سیمه ییز چارواکي وايي، تیره شپه طالب وسله والو یو ځل بیا دفراه په مرکز کې پر څو ځایونو بریدونه کړي، چې له امله یې هم افغان امنیتي ځواکونو او هم طالب وسله والو ته د سر زیان رسیدلی، خو دقیق شمیر یې لا څرګند نه دی.
د فراه ولایت امنیه قوماندان فضل احمد شیرزاد امریکا غږ اشنا راډیو ته وویل، چې یو شمیر هغو طالب وسله والو، چې د خلکو د اوسیدانې په کورونو کې یې ځانونه پټ کړي وو، تیره شپه په دغه ښار کې پر یو شمیر نظامي تاسیساتو بریدونه وکړل.
جنرال شیرزاد وویل، افغان امنیتي ځواکونه اوس د طالب وسله والو څخه د ښار د پاکولو په عملیاتو بوخت دي.
د سیمې یو شمیر اوسیدونکو امریکا غږ اشنا راډیو ته وویل، چې جګړه د شاوخوا یوولس بجو څخه د سهار تر پنځه بجو پورې په شدت روانه وه. خو اوس ښار کې د جګړې شدت کم شوی دی.
د فراه د ولایتي شورا یو غړي دادالله قانع امریکا غږ اشنا راډیو ته وویل، چې کله چې وسله وال طالبان د خپلو طالب وسله والو د مړو د انتقال لپاره په موټرسایکلونو سپاره د شپې په تیارې کې ښار ته ننوتل، د افغان امنیتي ځواکونو د نه پاملرنې له امله یې په یو شمیر دولتي ودانیو او د هغې له ډلې د فراه پر محبس بریدونه وکړل.
ښاغلی قانع هم وویل، چې اوس مهال افغان امنیتي ځواکونه د ښار په دننه کې د پاک کارۍ په عملیاتو بوخت دي.
هغه وویل، افغان حکومت دې د هغو کسانو مخه هم ونیسي، چې د ښاغلي قانع پر وینا په خپلسر ډزې کوي او په ښار کې دننه ویره خپروي.
د فراه یو اوسیدونکي ابراهیم محمدي امریکا غږ اشنا راډیو ته وویل، چې وسله والو طالبانو تیره شپه پرامنیې قوماندانۍ، محبس، لومړۍ او دوهمه امنیتي حوزه او د فراه د ښار په لومړۍ، درییمه او څلوره ناحیه باندې بریدونه وکړل.
ښاغلي محمدي وویل، چې د جګړې شدت کم شوی، خو اوس هم د ښار په ځینو برخو کې د ډزو اوازونه اوریدل کیږي.
تر اوسه د فراه د تیرې شپې په جګړو کې دواړو خواوو ته د سر د زیان په اړه رپوټ نه دی ورکړل شوی، خو د فراه د عامې روغتیا د ریاست د روغتون ډاکټرانو امریکا غږ اشنا راډیو ته ویلي، چې د تیرې شپې په جګړو کې څلور ټپیان یې چې یو یې ملکي وکړی دی دغه روغتون ته د درملنې لپاره وروړي دي.
طالبانو د سه شنبې سهار دوه بجې د فراه په مرکز د شمال او لودیځ لورې پراخه عملیات پیل کړل، چې په ترڅ کې یې د دغې ډلې وسله وال د فراه ښار ځینو برخو ته په ننوتلو هم بریالي شو.
د طالبانو یو ویاند قاري محمد یوسف احمدي تیره ورځ ادعا وکړه، چې د دغې ډلې وسله وال د طالبانو د نظامي مسولینو د پریکړې له مخې د فراه له ښار څخه وتلي دي.
خو طالبانو د تیرې شپې د جګړو په اړه تراوسه څه نه دي ویلي.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
کمیسیون انتخابات تصمیم نصب برچسپ روی کاپی شناسنامه‌ها را لغو کرد
منبع : طلوع نیوز             تاریخ: 5/17/2018
کمیسیون مستقل انتخابات با نشر یک اعلامیه نصب برچسب را بر کاپی شناسنامه‌ها باطل ساخت.
در این اعلامیه که از سوی یک عضو این کمیسیون به طلوع نیوز رسیده است، آمده است که پس از این رأی دهنده‌گان برای به‌دست آوردن مجوز رأی در انتخابات برچسب بر اصل شناس نامه‌ها نصب خواهد شد.
بربنیاد اعلامیۀ این کمیسیون، کسانی که با مشکلات امنیتی رو به رو اند، می‌توانند به اداره ثبت احوال نفوس مراجعه کنند و شناسنامه مثنی به دست بیاورند و در مرکزهای ثبت نام‌ها به شناسنامه اصلی آنان برچسب نصب خواهد شد.
در اعلامیه آمده است که این کمیسیون وعده می‏سپارد تا استقلالیت و بی‏طرفی‌اش را نگهدارد و زیر تاثیر هیچ کس نرود.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
د فراه جنګ؛ ډېر تلفات چاته اوښتي؟
منبع : د امریکا غږ             تاریخ: 5/17/2018
افغان چارواکي وايي طالبان یې د فراه له ښاره شړلي دي
افغان چارواکي وايي د فراه په جنګ کې د څلورو ملکیانو مړي روغتون ته انتقال شوي دي، خو د جنګ د ښکېلو غاړو د تلفاتو په اړه ضد او نقیض راپورونه ورکړل شوي دي.
لسګونه او یا هم ښايي سلګونه طالبانو د سه شنبې په شپه (مۍ۱۵) د فراه پر ښار برید وکړ خو افغان چارواکي وايي د چهارشنبې په ورځ یې بېرته وشړل.
یوه مسئله چې لا هم پوره روښانه نه ده په دغه جنګ کې ولسي خلکو او د جنګ ښکېلو غاړو ته اوښتي تلفات دي.
د فراه د عامې روغتیا مشر عبدالجبار شایق وايي چې څلور مړي او ۶۴ زخمیان روغتون ته انتقال شوي دي. وايی وژل شوي ملکیان دي او په "زخمیانو کې ۲۰ د ملي اردو غړي، اته ملي امنیت سرتېري،۱۶ پولیس دي او ۲۰ ولسي" خلک دي.
معمولآ په جنګ کې هر وژل شوی او ژوبل شوی هم روغتون ته نه انتقالیږ، په دې حساب ښايي دا د ملکي تلفاتو دقیقه شمېره نه وي.
د فراه والي عبدالبصیر سالنګي وايي چې په جنګ کې شاوخوا ۲۵" افغان امنیتي ځواکونه" وژل شوي دي. وايي "۳۰۰ وسله وال طالبان" یې هم وژلي او لسګونه نور یې ژوبل کړي دي. خو رسنیو ته د دغو وژل شویو طالبانو جسدونه ښودل شوي نه دي او دا یې هم نه دي ویلي چې هغوی خپل مړي وړي که نه؟
په همدې حال کې طالبان ادعا کوي چې په جنګ کې یې "۶۳ افغان ځواکونه، پولیس او اربکیان" یې وژلي دي او یو شمېر نور یې ژوبل کړي دي. وايي په جنګ کې د هغوی نهه جنګیالي هم وژل شوي او ۱۱ نور ژوبل دي.
د فراه د جنګ ځینې ویدیوګانې او تصویرونه په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي، په ځینو کې د افغان ځواکونو پوځي موټر ښودل کیږي چې طالبانو نیولي او هڅه کوي چې انتقال کړي. په ځینو نورو ویډیوګانو ښودل کېږي چې وسله وال طالبان په ځینو حکومتي ادارو کې دننه ګرځي پلټنې کوي او وسلې ټولوي. په یوه ویډيو کې یو افغان افسر هم ښودل کیږي چې طالبان نیولی او لاسونه یې تړلي دي.
خو خپلواکو رسنیو او منابعو دغه ویډیوګانې نه دي تاید کړي. تراوسه ملګرو ملتونو او نورو حکومتي ادارو د فراه په جنګ کې د ملکي تلفاتو په اړه راپورونه نه دي خپاره کړي.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
آینده‌ٔ مبهم انتخاباتی
منبع : ۸ صبح             تاریخ: 5/17/2018
جنگ رسانه‌ای ارگ و سپیدار، خون‌ریزی‌های دههٔ هفتاد کابل را که در آن رئیس جمهور و صدراعظم وقت، دو طرف درگیر بودند، در ذهن تداعی می‌کند. در آن زمان صدراعظم وقت، آقای حکمتیار در چهارآسیاب سنگر گرفته بود و به ارگ راکت فیر می‌کرد. آقای حکمتیار در مصاحبه‌ای با تلویزیون طلوع، شلیک به ارگ را تأیید کرد و گفت که در آن زمان به دستور او، نظامیانش به ارگ شلیک کرده بودند. در آن زمان صدراعظم و رئیس ‌جمهور، هر کدام تلویزیون، ارتش، بانک‌نوت و اداره‌ی جداگانه داشتند. نوعی هرج‌ومرج در کل کابل حاکم بود و خودسری به قاعده‌ی رایج زنده‌گی بدل شده بود.
حال مهره‌ها تغییر کرده است، امروز در ارگ رئیس جمهور غنی نشسته است. دکتر عبدالله، صدراعظم بالقوه‌ٔ این دوران هم نه در چهارآسیاب که در نزدیکی ارگ در سپیدار تشریف دارد. اما مثل آن زمان هیچ نوع تفاهم و هم‌گرایی‌ای میان ارگ و سپیدار وجود ندارد. تهدید طالبان بالاخره برهان‌الدین ربانی و حکمتیار را در کنار هم قرار داد، اما امروز حتا تهدید طالبان و داعش هم نتوانسته است، رییس جمهور و رییس ‌اجرایی را به همکاری و تفاهم بیشتر وا دارد. فرق کلان دهه‌‍‌ی هفتاد کابل و امروز در این است که در آن زمان سفارت امریکا در کابل تعطیل بود. اما امروز این سفارت فعال است، ایالات متحده در این‌جا سفیر دارد و جنرال نیکلسون با هزارها نیروی زمینی و تجهیزات هوایی ناتو، در افغانستان مستقر است. این امر، مانع از خون‌ریزی داخلی شده است. در صورت نبود سفارت امریکا و جنرال نیکلسون، حتا اگر تهدید طالبان هم موجود نباشد، رویایی سیاسی و هویتی ارگ و سپیدار، منجر به شورش‌های خیابانی و جنگ‌های شدید خواهد شد.
واقعیت این است که ارگ، دیگر به نظم سیاسی پس از بن اعتقادی ندارد. نظم سیاسی پس از بن به گونه‌ای بود که هر گروه قومی و سیاسی بر مبنای وزنی که در مناسبات قدرت داشت، در حکومت راه یافته بود. تصمیم‌گیری در سطح حکومت هم جمعی بود. قدرت‌های بزرگ جهانی و سازمان ملل متحد پس از جنگ دهه‌ی هشتاد میلادی افغانستان که معیارهای مشروعیت سیاسی را در این دیار تغییر داد، به این نتیجه رسیدند که یک حکومت با پایه‌های وسیع سیاسی می‌تواند به منازعه در افغانستان پایان دهد و بحران تشکیل دولت در این سرزمین را مهار کند. اگر به موضع‌گیری‌های وزارت‌های خارجه‌‌‌ی امریکا روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه در دهه‌ی نود میلادی دقت کنید، همه طرف‌دار تشکیل حکومتی با پایه‌های وسیع سیاسی در افغانستان بودند. در نشست بن، همین سیاست مصداق بیرونی یافت. گروه‌هایی که در مناسبات قدرت افغانستان دارای وزن، اهمیت و جایگاه بودند، در اداره‌های موقت، انتقالی و انتخابی به نحوی راه ‌یافتند. اخضر ابراهیمی، نماینده‌ی ویژه‌ی وقت سازمان ملل متحد بعداً گفت که اگر طالبان را هم به آن نشست می‌آورد، مشروعیت روند پس از بن توسط این گروه پذیرفته می‌شد. از نظر اخضر ابراهیمی عامل داخلی شورش طالبان، نپذیرفتن مشروعیت روند پس از بن توسط رهبران این گروه است. اما واقعیت این است که طالبان به دلایل ایدیولوژیک با روند پس از بن مخالفت کردند. جامعه‌ی جهانی حاضر بود که در بدل تحویل گرفتن بن لادن و القاعده، امارت طالبان را تحمل کند. اما سپردن بن لادن به امریکا و مبارزه با القاعده با باورهای ایدیولوژیک ملا محمد عمر در تضاد بود. به همین دلیل بود که جهان طالبان را سرنگون کرد و در نشست بن «حکومتی با پایه‌های وسیع سیاسی» برای افغانستان ساخت.
جنجال‌های انتخاباتی پس از سال ۲۰۱۴ هم به همان روشی حل شد که نشست بن برگزار شده بود. دکتر عبدالله مشروعیت زعامت دکتر اشرف‌ غنی را در بدل تشکیل ریاست اجرایی پذیرفت. بر مبنای موافقت‌نامه‌ای که غنی و عبدالله امضا کردند، باید ریاست اجرایی در جرگه‌ی قانون اساسی به نهاد نخست‌وزیری بدل می‌شد و مشروعیت می‌یافت. اما این کار صورت نگرفت. تصور می‌شد که پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری، بار دیگر نیروهای سیاسی افغانستان، به ویژه نیروهایی که در مناسبات قدرت اهمیت دارند، روی پلاتفورم جدیدی شبیه نشست بن توافق کنند. اما به نظر می‌رسد که رییس‌ جمهور و مشاورانش دیگر به این باور نیستند و به نتایج جدید رسیده‌اند. آنان تصور می‌کنند که بدون اجماع سیاسی شبیه بن یا بن سوم می‌توانند مشروعیت بخرند و کشور را اداره کنند.
تیم رییس جمهور غنی به این باور است که در افغانستان یک اکثریت عددی مطلق قومی وجود دارد. آنان فکر می‌کنند که این اکثریت مطلق قومی می‌تواند پشتوانه‌ی انحصار قدرت سیاسی باشد. ارگ خودش را نماینده‌ی سیاسی همین اکثریت مطلق قومی می‌داند. آنان فکر می‌کنند که انحصار قدرت باید به «اکثریت طبیعی» متکی باشد. به همین دلیل است که تیم سیاسی رییس جمهور غنی چند فرهنگی نیست. او در حالی که سال چهارم حکومت وحدت ملی به پایان می‌رسد، هر نوع تماس و هماهنگی با ریاست اجرایی را کنار گذاشته است. تیم‌ رییس‌ جمهور که فکر می‌کند نماینده‌ی یک اکثریت قومی مطلق است، تمکین به خواست‌های ریاست اجرایی را نفی مشروعیت قومی خودش می‌داند. آنان فکر می‌کنند که به دلیل داشتن پشتوانه‌ی قوم اکثریت، مشکل مشروعیت ندارند و می‌توانند با اتکا به اکثریت قومی، هر نوع مخالفت سیاسی و مقاومت قومی را خنثا کنند.
اعتقاد به نماینده‌گی از اکثریت قومی، چنان در ذهن و ضمیر رییس‌ جمهور و تیمش ریشه دوانده که حالا استقلال نهاد‌ها را هم به پشیزی نمی‌خرند. رییس جمهور بسیار آشکارا به استقلال کمیسیون مستقل انتخابات اهمیت نمی‌دهد. اگر ایشان واقعاً به استقلال کمیسیون مستقل انتخابات باور می‌داشت، به طرزالعمل و آیین‌نامه‌ی داخلی این کمیسیون اهمیت می‌داد. نصب برچسب در کاپی شناس‌نامه‌های کاغذی پیشنهاد ارگ بود که در کمیسیون مستقل انتخابات به کرسی نشست. در اعتراض به همین امر بود که سرپرست دارالانشای کمیسیون مستقل انتخابات استعفا داد. اظهارات رییس جمهور در مورد لزوم استقلال و تقویت نهاد‌ها بیشتر از لفاظی معنای دیگری ندارد، اگر می‌داشت ارگ آیین‌نامه‌ی داخلی کمیسیون مستقل انتخابات را نقض نمی‌کرد.
در آینده، ارگ روی کوچک‌سازی حوزه‌های رای‌گیری هم بدون مشوره با ریاست اجرایی تصمیم خواهد گرفت. ارگ می‌خواهد باورش در مورد اکثریت مطلق قومی، در پارلمان آینده مصداق بیرونی پیدا کند. رای نیاوردن قانون ثبت احوال نفوس مورد نظر ارگ در پارلمان، تیم رییس جمهور را به این نتیجه رسانده است که ترکیب قومی و سیاسی پارلمان آینده را تغییر دهند. نصب برچسب در کاپی‌های شناس‌نامه‌های کاغذی در مناطق ناامن نیز به همین منظور صورت گرفته است. اعتقاد به وجود یک اکثریت قومی، کار ارگ را در انتخابات ریاست جمهوری آینده هم آسان می‌سازد. ارگ می‌تواند به بسیار ساده‌گی ادعا کند که اکثریت قومی دکتر اشرف غنی را انتخاب کرده است. متحدان قومی ارگ، ساحه‌ی رای هر نامزد را حوزه‌ی قومی او می‌دانند. به باور آنان از آن جایی که ارگ نماینده‌ی قوم اکثریت است، اکثریت آرا را در هر انتخاباتی از آن خود می‌کند.
فرض نشست بن بر این بود که پشتون‌ها اکثریت تقریبی هستند، نه یک اکثریت مطلق عددی. اما ارگ امروز فکر می‌کند که پیشنهاد‌ها، مفروضات و فیصله‌های نشست بن غلط بود و باید مناسبات پیش از سال ۱۹۷۹ احیا شود. مشاوران قومی ارگ فکر می‌کنند که سلطنت نسبتاً با ثبات محمدزایی‌ها و جمهوری شخصی محمد داوودخان، متکی به اکثریت مطلق قومی بود. آنان این نکته را در نظر نمی‌گیرند که منابع مشروعیت‌بخش سلطنت درانی‌ها متعدد بود. آنان صرف به روابط قومی متکی نبودند. شاهان درانی که از میان قبایل جنوب برخاسته بودند، همه به فارسی سخن می‌گفتند. به قول توماس بارفیلد، افغانستان‌شناس امریکایی، آنان به لحاظ تباری پشتون و به لحاظ فرهنگی تاجیک بودند. نهاد سلطنت مشروعیت سنتی هم داشت. میراث و مذهب هم منابع مهمی بودند که دوام سلطنت محمدزایی‌ها را توجیه می‌کرد. قضیه به آن ساده‌گی‌ای که مشاوران قومی ارگ فکر می‌کنند، نبود.
اما مشاوران قومی ارگ، مشکل مشروعیت را به گفته‌ی خودشان با اکثریت قومی حل کرده‌اند و دیگر نیازی نمی‌بینند که با دکتر عبدالله مشوره کنند، به موافقت‌نامه‌ی حکومت وحدت ملی  ارزش بدهند و نظم سیاسی پس از بن را احترام کنند. همان‌گونه‌ که موافقت‌نامه‌های پل‌چرخی، راولپندی و مکه برای رهبران تنظیمی دهه‌ی هفتاد ارزش نداشت، موافقت‌نامه‌ی حکومت وحدت ملی و نظم سیاسی پس از بن برای ارگ ارزش ندارد. سپیدار هم با تلاش‌های سیاسی و موضع‌گیری‌های رسانه‌ای و تهدید‌های ملایم تلاش می‌کند از نظم سیاسی پس از بن دفاع کند. با این وضعیت می‌توانیم حکم کنیم که آینده‌ی انتخاباتی افغانستان مبهم است.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
ولسمشر غني د ارچي د ملکي قربانیانو له خپلوانو بخښنه وغوښته
منبع : تاند             تاریخ: 5/17/2018
د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني ,پرون/چهارشنبه/ د کندوز د ارچي ولسوالۍ په یوه مدرسه کې د وژل شویو کسانو د کورنیو له غړیو بخښنه وغوښته.
د ارګ له یوې خبرپاڼې سره سم ولسمشر غني نن له غرمې مخکې د کندز له یو شمېر مشرانو، دیني علماو او د دشت ارچي ولسوالۍ د وروستۍ پېښې د ملکي قربانیانو د کورنیو له غړو سره په کتنه کې غمشریکي وکړه.
د اپریل په دوهمه نېټه افغان هوايي ځواک د ارچي ولسوالي په دوتاڼي کلي کې پر یوې مدرسې په داسې حال کې بمباري وکړه چې هلته د فراغت غونډه روانه وه.
 د ملګروملتو د معلوماتو له مخې، په دې برید کې د مدرسې د ۳۰ کم عمره زده کوونکو په شمول ۳۶ تنه ووژل شول.
د ملګروملتو د راپور پر اساس په دې پېښه کې د ۵۱ ماشومانو په ګډون ۷۱ تنه ژوبل شوي دي.
ولسمشر غني د ارچي د قومي مشرانو، دینی عالمانو اواستازو د غوښتنو او وړاندیزونو له اورېدو وروسته د کندوز مشرانو او د ملکي قربانیانو د کورنیو غړو ته یو ځل بیا تسلیت ووایه او د دوی د زغم، باور او هغه اقدام مننه یې وکړه چې له دغه بریدو وروسته یې د یوې بلې فاجعې مخه ونیوله.
ده وویل، په روغتون کې د دغه برید د ټپي ماشومانو له لیدو وروسته مې همغه شپه دفاع وزیر ته په هوایي بریدونو کې د لا دقت او د دغه وړ پېښو د مخنیوي لارښوونه وکړه.
د افغانستان ولسمشر زیاته کړه، د افغانستان حکومت او په ځانګړي ډول ملي دفاع وزارت د دغې پېښې له امله د ملکي قربانیانو له کورنیو بښنه غواړي، ځکه د فتنه ګرو او قانوني حکومت توپیر دادی چې قانوني حکومت د ملت په حق کې د شویو تېروتنو له امله بښنه غواړي.
ولسمشر اړونده مسوولینو ته لارښوونه وکړه چې د یادې پېښې د ملکي قربانیانو کورنیو سره دې لا زیاته مرسته وشي. هغه زیاته کړه، حکومت به  پر یادې مدرسې سربېره د شهیدانو په نوم څلی او د سیمې دردېدلو خلکو ته جامع جومات جوړ کړي.
محمد اشرف غني وویل، که طالبان فکر کوي چې په ولس کې رېښه لري، نو انتخاباتو ته دې راشي، له جنګ، زموږ د هېوادوالو له وژلو او د هیواد له ویجاړولو دې لاس واخلي. هغه زیاته کړه، جنګ خپل اصول لري، مګر طالبان هیڅ ډول اصولو ته غاړه نه ږدي، حتی په جوماتونو، ولسونو، ښځو، ماشومانو او عام المنفعه ځایونو بریدونه کوي.
فرید احمد کاکړ، مولوي نصرالله اخندزاده، شیخ ممتازالله اغا، محمد ظریف، حمید کاکړ، حاجي بسم الله، مولوي عبدالبصیر ، ملا اختر محمد او عبدالودود د نورو په استازیتوب د خبرو پرمهال د جمهور رئیس له غمشریکۍ څخه په مننې وویل، موږ د سولې پلویان یوو او تل مو پر ملکي وګړو، سپېڅلو ځایونو او عامه تاسیساتو بریدونه غندلي دي.
دوی همداراز وویل، په ارچي ولسوالۍ کې پر هاشمیه عمریه دارالعلوم د هغه هوایي برید په اړه چې له امله یې ملکي وګړي، ماشومان او زده کوونکي شهیدان او ټپیان شول معلومات ورکړل. هغوی زیاته کړه، په راتلونکي کې د دغه وړ پېښو د مخنیوي، د قربانیانو د کورنیو د تسلیت او د عدالت د تامین لپاره دې له عاملینو سره قانوني چلند وشي.
د افغانستان دفاع وزارت ادعا کړې وه چې د طالبانو پر یوه غونډه یې بمباري کړې او طالبان یې وژلي دي.
خو راپورونه وايي چې طالبان هم په غونډه کې حاضر ول مګر شمېر یې لږ و.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
حملات دشمن در سه ولسوالی غزنی
منبع : باختر             تاریخ: 5/17/2018


وزارت دفاع ملی میگوید که حملات گروه طالبان بر سه ولسوالی ولایت غزنی دفع شده است.
به گزارش آژانس باختر، دفتر مطبوعاتی وزارت دفاع ملی امروز با نشر خبرنامه یی گفته است، افراد وابسته به گروه طالبان حوالی ساعت 1:00 شب گذشته حملات تهاجمی را همزمان بالای پوسته های نیرو های امنیتی در ولسوالی های زنخان ، اندر و جغتو آغاز نمودند که در مقابل با مقاومت شدید نیرو های دفاعی و امنیتی مواجه گردیده و متقبل تلفات سنگین گردیدند.
در این درگیری ها در ولسوالی اندر ولایت غزنی 15 تن از دهشت افگنان کشته ، 5 تن زخمی ، در ولسوالی زنخان 6 تن از دشمن کشته و 4 تن زخمی ، در ولسوالی گیلان 5 تن دهشت افگن کشته و 3 تن زخمی و در ولسوالی جغتو 4 تن دهشت افگن کشته و 3 تن زخمی گردیده اند
 .
البته در این درگیری مقادیر زیادی سلاح و مهمات دشمن بدست نیرو های دفاعی و امنیتی افتاده و فعلآ اوضاع تحت کنترول نیرو های دفاعی و امنیتی قرار دارد
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
د یونېسف د راپور په غبرګون کې: ماشومان د مخالفینو د ترورېستي اعمالو قرباني دي
منبع : د آزادی رادیو             تاریخ: 5/17/2018
د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د یونېسف د خپاره شوي راپور په غبرګون وايي چې افغان ماشومان د وسله‌والو مخالفینو د ترورېستي اعمالو قرباني دي، نه د افغان امنیتي ځواکونو.
د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یا یونېسف د جګړو ګرم ډګر او د افغان ځواکونو او وسله‌والو مخالفینو ترمنځ نښتې د افغان ماشومانو د تلفاتو عامل بولي، خو د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د امنیتي ځواکونو له‌خوا د ماشومانو تفات ردوي.
دا وزارت وايي چې انتحاري او چاودېدونکي حملې د ماشومانو او د ملکي تلفاتو ستر لاملونه دي.
نجیب دانش
د کورنیو چارو وزارت ویاند نجیب دانش د چهارشنبې په ورځ «۱۳۹۷ کال د غويي ۲۶» په دې اړه ازادي راډيو ته وویل:
"موږ تل خپلو ځواکونو ته ویلي چې د ماشومانو او مېرمنو د ژغورنې لپاره په تېره هم کله چې په جنګي سیمو کې وي، تر ټولو ډېره هڅه وکړي او دا زموږ یو لومړیتوب دی، خو ماشومان تر ډېره په ترورېستي حملو لکه انتحار او چاودنو کې وژل کېږي​."
دا په داسې حال کې ده چې د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یا یونېسف په خپل تازه راپور کې د روان میلادي کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د ۱۵۰ څخه د ډېرو ماشومانو پر وژنه اندېښنه څرګنده کړې او د جنګ پر ښکېلو خواوو یې غږ کړی چې له ماشومانو څخه لکه د جنګي عسکرو په څېر استفاده ونه‌کړي.
د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد بیا ازادي راډيو ته په یوه لېږلي پیغام کې د ماشومانو د مرګ ژوبلې پړه په مقابل لوري اچولې ده.
مجاهد وايي، دوی د ماشومانو او ملکیانو ژوند ته جدي پاملرنه کوي، خو د مقابل لوري په هوايي بمباریو او توغندیزو بریدونو کې تر ډېره عام خلک او ماشومان قرباني کېږي.
له دې وړاندې په کابل کې د ملګرو ملتونو مرستندویه دفتر یا یوناما هم د یوه راپور په خپرولو سره ویلي دي، په جنګ کې د ښکېلو خواوو ځمکني عملیات او د افغان ځواکونو هوايي حملې په افغانستان کې د ماشومانو د مرګ ژوبلې مهم لاملونه دي.
د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون وايي، تېر میلادي کال ۳۳۷ ماشومان وژل شوي او ۲۳۵۵ نور ماشومان ټپیان و چې دا د تېرو کلونو په پرتله د ماشومانو د تلفاتو ۲۱ سلنه زیاتوالی ښيي.
د یاد کمیسیون ویاند بلال صدیقي وايي، په روان میلادي کال کې هم ماشومانو ته ډېره مرګ ژوبله د زده‌کړو مرکزونو او ښوونځيو ته په نږدې ځایونو کې د چاودنو او جګړو له کبله رسېدلې ده.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
بشردوست: مسوول اصلی کشتار ها و فقر در کشور ولسی جرگه است
منبع : تلویزیون آریانا             تاریخ: 5/17/2018
 
رمضان بشردوست، نماینده مردم کابل در پارلمان می گوید، مسوول اساسی کشتار ها و ایجاد مشکلات  در کشور ولسی جرگه است که اعضای آن به وزیران ناکارا رای اعتماد دادند.
هرچند مشکلات کلان در کشور وجود دارد و نیاز است تا به آن رسیده گی شود، اما ولسی جرگه به گمان این که رخصتی عمومی است نشست روز چهار شنبه را برگزار نکرد. شماری از نماینده گانی که به مجلس آمده اند می گویند که عامل اصلی خون ریزی ها در کشور ولسی جرگه است که اعضای آن به وزیران ناکارا رای اعتماد داده اند.
آقای بشردوست گفت: “مسوول اساسی خون ریزی ها قتل ها و گرسنه گی مردم ولسی جرگه است که به وزیران بی کفایت و غیرمسلکی رای دادند و انجینیر ساختمانی را رئیس امنیت ملی و انجینیر دیگر را وزیر امور داخله ساختند و همین وکلا هستند که سبب ایجاد مشکلات در کشور شده اند.”
با این حال، عزیزه جلیس نماینده مردم سرپل در ولسی جرگه بیان داشت:”موضوع اجندای جلسه عمومی آماده میشد و اما اشتباه شده در رخصتی و وکیلان در شرایط اساس باید در نشست عمومی حاضر میشدند و اجندا وجود میداشت و نباید خانه ملت بسته می بود.”
در همین حال شمار دیگری از نماینده گان مجلس تاکید می ورزند که باید نشست فوق العاده برای چگونه گی وضعیت امنیتی برگزار و به نگرانی های مردم رسیده گی میشد. عبدالستار درزآبی، نماینده مردم جوزجان در مجلس اظهار داشت: ”باید وکیلان میامدند و یک جلسه فوق العاده درباره موضوع افغانستان دایر میشد و در برابر جنگ اعلام شده باید تصمیم گرفته میشد تا ما میتوانستیم راه های حل را جستجو می کردیم.”
انتقاد برخی از اعضای مجلس در حالی مطرح می شود که روز سه شنبه طالبان بر بخش های از شهر فراه حمله کردند که اعضای شورای ولایتی فراه این رویداد را برخواسته از غفلت مقام های ارشد امنیتی میدانند. 
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
گواتیمالا به عنوان دومین کشور پس از ایالات متحده سفارت خود را در اورشیلیم افتتاح کرد
منبع : دویچه ویلی             تاریخ: 5/17/2018
 
پس از ایالات متحده، اکنون گواتیمالا نیز سفارت خود را در اورشلیم یا بیت المقدس افتتاح نمود. به گزارش روزنامه اسراییلی "هارآرتص" جیمی مورالیس رئیس جمهور این کشور گفته است که گواتیمالا "عشق، صلح و برادری را با خود به اسراییل می آورد." نتانیاهو نخست وزیر اسراییل از این اقدام گواتیمالا استقبال نمود. قرار است به تاریخ ۲۱ ماه می هم چنان پاراگوئه نیز سفارت خود را در این شهر افتتاع کند.                 
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
تعداد قربانیان سیلاب در افغانستان به ۶۰ نفر رسید
منبع : دویچه ویلی             تاریخ: 5/17/2018
 
شمار قربانیان سیلاب در سراسر افغانستان به قول مقام های افغانستان به ۶۰ نفر رسیده است. اداره مبارزه با حوادث طبیعی افغانستان روز چهارشنبه اعلام کرد که در یک هفته اخیر در ۱۳ ولایت افغانستان ۶۰ نفر در نتیجه جاری شدن سیلاب جان داده اند. این اداره در یک اعلامیه خبری افزوده است که پنج نفر دیگر زخمی شده اند، اما مشخص نکرده است که چه تعداد در کدام ولایت ها جان های خود را از دست داده اند.                
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
په افغانستان کې په هرو ۱۴ دقیقو کې یو ځوان وژل کیږي
منبع : خبریال دات کام             تاریخ: 5/17/2018
 
خبریال ټکى کام دراپور له مخې چې په افغانستان کې په دې وروستیو کې په هرو ۱۴ دقیقو کې یو ځوان وژل کېږي. دا ارقام دهغه معلوماتو له مخې خپريږي چې حکومتي سرچینې يې دافغانستان په بیلا بیلو ولایتونو او سیمو کې تایيدوي، ددغه تایيد شوو معلوماتو پراساس په افغانستان کې هره ورځ سل نفره وژل کیږي. ددغه کسانو په سلو کې ۹۰ سلنه ځوانان تشکیلوي چې عمرونه يې له ۲۰ تر ۳۰ کلونو دي، دا شمېرې یواځې دهغو سیمو معلومات ښيي چې دحکومت ترولکې لاندې دي او یا دحکومت او وسله والو طالبانو دجګړې ډګر دي.
په دغه وژنو کې په جګړه کې له ښکیلو غاړو لویه ونډه دځوان ټبر ده، چې په نوره نړۍ کې تربل هر انسان زیات اهمیت ورکول کیږي. تردم ګړۍ دطالبانو په لیکو کې دوژل شویو ځوانانو شمېرې ندي څرګندې، خو که چیرته ذکر شوو ارقامو ته وکتل شي، ښايي په همدومره کچه  طالب ځوانان یا دطالبانو پرولکې لاندې سیمو کې هم دوژنو کچه وي.
خبریال ټکى کام وايي که جکړه همداسې دوام وکړي، په افغانستان کې به یواځې دحکومت ترولکې لاندې سیمه کې ۳۶ زره ۵۰۰ کسان وژل کیږي. ددې خبرې مطلب دا دی چې اوسنیو شرایطو ته په پام سره دوژل شوو کسانو شمېره داوسني ارقامو په نظر کې نیولو سره هرکال تر۵۰ زره رسیږي.                 
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
دختران ربات ساز افغان توانستند مقام اول رقابت جهانی را از آن خود کنند
منبع : پژواک             تاریخ: 5/17/2018
 
کابل - دختران ربات ساز افغانستان، با دستاورد بزرگ از مسابقات جهانی رباتيک در امریکا و کانادا، امروز به کابل بازگشتند. آنان می گویند که بخاطر گسترش تکنالوژی ربات سازی، از حکومت می خواهند تا مکتب ساینس و تکنالوژی ربات سازی را در کشور بسازد.
به تعداد شش تن از دختران ربات ساز که در نخستین رقابت های جهانی ربات سازی در امریکا مقام قهرمانی را از آن خود کردند، امروز پس از چهار ماه سفر برگشتند. علیرضا مهربان مربی تیم ربات سازی دختران افغان گفت که آنان در جریان چهار ماه سفر، در مسابقات مختلف جهانی اشتراک داشتند که توانستند مقام اول و جوایز مختلف را از آن خود کنند. وی افزود که در مسابقات جهانی فارسی در امریکا که در آن ۲۴ کشور اشتراک داشتند، توانستند مقام نخستن را از آن خود کنند و با دستاورد به کشور برگردند. موصوف گفت، رباتى را که آنان در این رقابت ها به اشتراک گذاشتند، در بخش زراعتی بود؛ این ربات میتوانست هم زمان گندم را درو و پروسس کند.
دنیا بارکزی یکی از دختران ربات ساز گفت که آنان تعهدات جامعه را با خود دارند تا یک مکتب تخصصی ربات سازی را در داخل افغانستان بسازند. وی از حکومت خواست تا در قسمت ساخت این مکتب، آنان را همکاری کند تا استعداد نهفته اى که در دختران است، تبارز داده شود و باعث پیشرفت و افتخار کشور گردد. موصوف گفت: "افتخارى را که ما گرفته ايم، بعضی ها فکر می کنند که بخاطر تشویق، دختر بودن و افغان بودن شان می باشد،اما این اشتباه است. این بار ما این افتخار را با استعداد خود به دست آوردیم."
فاطمه قادریان یکی دیگر از دختران ربات ساز گفت که این افتخار، نه تنها مربوط آنان می شود، بلکه این افتخار به تمامی ملت افغانستان تعلق می گیرد.                
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
غواړو لومړنۍ ټسټ لوبه کې دافغانستان غم په خوشحالۍ بدل کړو- استانکزی
منبع : د امریکا غږ             تاریخ: 5/17/2018
 
دافغانستان دکرکټ دملي لوبډلې کپټان اصغر ستانکزی وايي لوبډله یې ښه روانه ده او هڅه کوي چې له هند سره په تاریخي ټسټ کې ښه لوبه وکړي.
اصغر استانکزي دا څرګندونې دهند دګریټر نویډا په لوبغالي کې کړي دي. دغلته افغان کرکټ لوبغاړي له هند سره دټسټ لوبې ته تمرینونه کوي. استانکزي چې کله دفرانسې له خبري آژانس سره دا مرکه کوله، په کابل کې دداعش ډلې په بریدونو کې لسګونه افغانان وژل شوي او ژوبل شوي وو.
کپټان استانکزي وویل: "هره کله چې په خپل هېواد کې دبرید خبر اورو، غمژن کیږو، ډېره سخته ده." خو ښاغلي ستانکزي وویل: "موږ مورال له لاسه نه ورکوو. په داسې حالت کې موږ خپلې هڅې څو برابره کوو چې لوبې وګټو. ټول ولس زموږ بري ته منتظر وي او زموږ په ګټې خوشحاله کیږي."
ټاکل شوې چې دجون دمیاشتې په ۱۴ افغانستان له هند سره خپله لومړنۍ ټسټ لوبه وکړي، دا لوبه ځکه تاریخي بلل کیږي چې دافغانستان لومړنی ټسټ دی. افغانستان تېرکال دکرکټ دنړیوالې شورا بشپړ غړی شو او دټسټ سیالیو امتیاز یې ترلاسه کړ. دا لوبه په هند کې کیږي او دهند په میدانونو کې ترډېره ورو یا سپن بالران ښه ځلیږي. اصغر استانکزی وايي افغان لوبډله دراشد، مجیب او نبي غوندې ورو توپ اچوونکي لري چې هند ته به سرخوږی جوړوي.
هند وار دمخه له افغانستان سره دغې سیالۍ ته لوبډله اعلان کړې ده چې مشهور لوبغاړی ویرات کوهلي په کې نشته. کپټان ستانکزي وویل: "دهند ټول لوبغاړي دویرات کوهلي غوندې پیاوړي دي خو موږ له کوهلي سره لوبه نکوو، بلکې دهند له لوبډلې سره یي کوو."
ښاغلي ستانکزي وویل ټوله هڅه به یې دا وي چې ښه لوبه وکړي او "ګټل او بایلل خو دلوبو برخه" ده. تردې مخکې راشد خان امریکا غږ ته ویلي وو چې هند قوي ټیم دی، خو افغانستان به هم ښه لوبه کړي. محمد نبي بیا دهند تلویزون ته په مرکې کې ویلي وو، "موږ نغواړو چې خپل لومړنی ټست وبایلو."            
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
په پکتيا کې دحيواني خوراکې دتوليد فابريکې په کار پيل وکړ
منبع : لر او بر             تاریخ: 5/17/2018
 
دغه فابريکه دپکتيا په مرکز کې دڅو سوداګرو په ګډه همکاري جوړې شوې، چې نن ورځ ېې دخوراکې دتوليد چارې پيل کړې. ديادې فابريکې رئيس انجنر حميدالله حسن يار وويل: په دې فابريکې څه دپاسه دوه لکه امريکايي ډالره لګښت راغلی دی، چې يوازې به دحيواني خوارکې توکي  به توليدوي.
ده وويل دغه خوراکي توکي به بزګرانو له ايران او پاکستان څخه را واردول چې له دې وروسته به په همدې ولايت کې جوړيږي. نوموړی وايي دغه فابريکه په  يوه ساعت کې شاوخوا پنځه ټنه حيواني خوراکه توليدوي چې لاله وړاندې دځينو ولايتونو سواګرو ېې داخيستلو غوښتنه کړې ده.
دپکتيا دسوداګرۍ خونې ريس ډاکټر نصیر عالم يار وايي: په دې ورستيو کې سوداګر دې ته زيات ليواله شوي دي چې په خپل ولايت کې پانګونه وکړي او داړتياوړ توکي توليدکړي. ده وويل چې په دې ولايت کې اوس بريښنا هم فعاله شوې او يوازې دصنعتي پارک دکار له خلاصېدو وروسته به ډيری سوداګر لوېې اوړې فابريکې جوړې کړي. ده وويل دحيواني خوراکې دتوليد فابريکه په ټول هيواد کې نه  وه او دا لومړی ځل دی، چې دغه افتخار ددې ولا يت سوداګر ترلاسه کوي.
دپکتيا مرستيال والي عبدالولي سهي  وويل: دداډول فابريکو په جوړولو سره مونږ له يوې خوا له نورو هيوادونو راګرځو او له بلې خوا بې روزګاره کسانو ته دکار زمينه برابريږي. نوموړي وويل په پکتيا کې ډېری سوداګر شته چې بدبختانه په نورو ځايونو کې ېې پانګه اچولې، خو دوی بايد خپله پانګه په خپل ولايت کې په کار واچوي. ده وويل هغه ستونزې چې سوداګر ېې په دې برخه کې لري، له مونږ سره ېې شريکې کړي دي او ورځ تربلې ېې دغه ستونزې دحل کېدو په حال کې دي.
ياده دې وي چې څو ورځې وړاندې په پکتيا کې درخت  فابريکې هم  په کار پيل کړی و.           
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
وکلای فراه: حکومت در مورد اطلاعات مبنی بر حمله بالای مرکز فراه توجه نکرد
منبع : رادیو آزادی             تاریخ: 5/17/2018
 
با وجود‌ی‌که به‌ گفته مسئولان محلی وضعیت امنیتی در شهر فراه به حالت عادی برگشته، اما شماری از نماینده‌ های این ولایت در ولسی جرگه می‌ گویند، آنان سه روز پیش از حمله طالبان بر این شهر حکومت و مردم را در جریان قرار داده بودند.
حمیرا ایوبی یکی از نماینده ‌های فراه در ولسی جرگه روز چهارشنبه «۲۶ ثور ۱۳۹۷» به رادیو آزادی گفت، حکومت به اطلاعات قبلی در باره حمله شب سه ‌شنبه طالبان بر شهر فراه توجه نکرد. وی افزود: "روز شنبه ما در نشست ولسی جرگه صدا بلند کردیم که احتمال یک حمله گسترده در شهر فراه است، اما توجه نکردند که در حمله طالبان نیرو‌ های امنیتی ۵۳ کشته و ۲۱ زخمی داد، حکومت باید همان وقت دست به کار می‌شد، اما هیچ عکس ‌العمل نشان نداد."
این در حالیست که گروه طالبان در ساعات اخیر شب سه‌ شنبه به شهر فراه حمله کردند و بر اساس گزارش ‌ها در این حمله بخش ‌های از این شهر برای چند ساعت به دست این گروه سقوط کرد. بصیر سالنگی والی فراه در صحبت با رادیو آزادی گفته‌است، در این حمله حدود ۲۰۰۰ عضو گروه طالبان دست داشتند. به ‌گفته وی، پس از مقاومت نیرو‌های موجود در فراه و رسیدن قوت ‌های تازه نفس، طالبان شب گذشته از شهر فراه عقب زده شدند. حمله به شهر فراه نخستین حمله طالبان به مراکز شهر‌ های افغانستان نیست.
حدود سه سال پیش طالبان در ۲۰۱۵ بسیاری از بخش ‌های شهر کندز را برای چندین روز در تصرف خود درآوردند و در سال ۲۰۱۶ نیز به این شهر حمله کردند، اما در این حمله طالبان نتوانستند شهر کندز را تصرف کنند. به‌ گفته برخی منابع، درباره حمله به شهر‌ ها پیش از این اطلاعات قبلی موجود بوده‌اند. اما در حمله فراه به‌ گفته والی این ولایت، طالبان قبلاً در خانه‌ های مردم جا به ‌جا شدند و به نیرو‌های افغان حمله کردند. بصیر سالنگی می ‌افزاید، در جریان حمله بر شهر فراه، حدود ۳۰۰ طالب مسلح کشته شدند. او هم‌ چنان کشته شدن ۲۵ نیروی امنیتی را در جریان این جنگ تأیید می‌کند.
اما ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان روز چهارشنبه در صحبت با رادیو آزادی ادعا کرد که در جریان این جنگ ۹ تن از افراد آنان و حدود ۶۰ نیروی دولتی کشته شده‌اند. بنا بر ادعای وی، طالبان شب گذشته پس از به دست آوردن تجهیزات جنگی نظامیان افغان بدون درگیری شهر فراه را ترک کردند. به‌ گفته مجاهد بیش از ۱۰ نیروی دولتی به چنگ آنان افتاده و تا حال زنده‌اند. اما والی فراه درباره سرنوشت نظامیان افغان که به چنگ طالبان افتاده‌اند، چیزی نگفت.
از سویی هم مأموریت حمایت قاطع روز قبل در تویتر خود نوشته که شهر فراه در کنترول حکومت افغانستان بوده و قوای هوایی امریکا به حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغان، مواضع جنگجویان طالبان را هدف قرار می ‌دهد.  
در همین حال بصیر سالنگی والی فراه روز چهارشنبه به رادیو آزادی تأیید کرد که درباره حمله طالبان اطلاعات از قبل وجود داشت. وی گفت: "تدابیر احتیاطی گرفته شده بود، ولی خط شکست، پوسته ‌های که ما داشتیم یک تعداد آن مستحکم نبود، در بین قریه ‌ها پوسته ‌های ما بود، طالبان از دیگر نقاط داخل شدند که پوسته‌ های ما در عقب ماند، پوسته‌ های ما حدود یک کیلومتر از هم فاصله داشتند و طالبان از میان پوسته‌ها داخل شدند."
وزارت دفاع افغانستان نیز می‌ گوید، بر اساس اطلاعات قبلی نظامیان افغان از یک هفته به این‌ سو مصروف جنگ با طالبان در فراه بودند. محمد رادمنش سرپرست دفتر سخنگوی این وزارت روز چهارشنبه به رادیو آزادی گفت، روی دست گرفتن اقدامات نظامیان سبب شد تا طالبان نتوانند شهر فراه را سقوط دهند.            
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
شرکت تولیدی برق غضنفر گروپ فعالیت‌اش را در بلخ آغاز می‌کند
منبع : رادیو آزادی          تاریخ: 5/17/2018
 
قرار است شرکت تولیدی برق غضنفر گروپ به هدف حل مشکل کمبود برق در پارک‌ های صنعتی ولایت بلخ آغاز به کار کند.
شیراحمد سپاهی ‌زاده رئیس تجارت و صنایع بلخ دیروز به رادیو آزادی گفت که کار های مقدماتی این شرکت تمام شده و با آغاز کارش ۵۰ میگاوات برق حرارتی در پارک ‌های صنعتی برای فابریکه ‌های تولیدی توزیع می‌گردد. آقای سپاهی‌ زاده می‌ گوید که ماشین آلات و وسایل لازم موجود است و زمانی ‌که مشکل زمین حل گردد، تولید برق عملاً آغاز می‌شود.
رئیس تجارت و صنایع بلخ گفت که این شرکت حدود ۷۶ میلیون دالر هزینه برداشته و با توزیع برق در فعالیت شرکت‌ های صنعتی بهبود به میان خواهد آمد.
به کدام دلیل طالبان در جنگ تعقیب نمی شوند
سیاست امریکا طوری است تا هیچ طرف برد نداشته و توازون قدرت بهم نخورد.
 به گزارش اسپوتنیک به نقل از افغان ایرکا، یک کارشناس می نویسد، سیاست امریکا چنین است تا هیچ طرف برد نداشته و توازون قدرت بهم نخورد. آنچه برای امریکا مهم است دوام جنگ ونا امنی می باشد و الا توان نابودی طالب و داعش در توان دولت بوده ولی اجازه ای جنگ و نابودی دشمن را ندارد، البته که دراین میان ستون پنجم هم وجود دارد که چندان مهم نیست اصل عمده تصمیم ارباب جنگ است که طبق منافع خود وارد عمل می شود والا چه دلیل دارد وقتی که مناطق درخطر قرار می گیرد اجازه ای جنگ صادر نمی شود بعد ازاینکه جنگ شروع شد وتلفات نیروهای امنیتی وارتش بالا رفتف به قول معروف ان زمان است که "نوش دارو پس از مرگ سهراب" می رسد.
چند صباحی همه در اندیشه ای استرا تژی مرد سرخ رنگ بود و همه به این باور بودند که با اعلام چنین استراتژی تحول جدی درکشور بوجود می آید اما دیدیم که همه باد هوابود وتمام شد. در اندک کمک که به افغانستان شده در مقابل آن 200 خواسته ای ذلیلانه از دولت داشته که هنوز برای مردم اشکار نشده است.
امروز دولت خود، ابزار غربی ها گشته و باعث شده است که توان مردم نیز به تحلیل رود اما باید دانست که دیر ویازود راه ایجاد امنیت دردستان مردم بوده واین مردم خواهند بود که چون دوران جهاد بر علیه امریکا وحامیانش طغیان نموده وکشور را از اشغال غربی ها ونوکرانش که طالب وداعش باشند بیرون خواهند آورد.
بهتر است که دولت امریکا و کشور های همسو بیشتر از این با سرنوشت مردم افغانستان بازی نکرده و تضاد منافع خود را در جاهای دیگر آزمایش نمایند. اگر توان ایجاد امنیت را در افغانستان ندارند خوب است یخن این مردم زجر دیده را رها نموده تا خود سرنوشت خودرا تعیین کرده وزیادتر ازاین درآتش نا امنی وجنگ نسوزند.


چرا طالبان در مناطق افغانستان پيشروي مي‌کند
پارس تودی : نيروهاي گروه طالبان، منطقه مهم و حساس استان بادغيبس در شمال افغانستان را اشغال کردند.
منابع محلي در استان بادغيس اعلام کردند؛ منطقه دره بوم از توابع شهرستان مقر اين استان به اشغال نيروهاي گروه طالبان درآمده و عناصر اين گروه در اين منطقه حضور گسترده دارند.
گفته مي شود منطقه دره بوم بدون درگيري با نيروهاي امنيتي افغانستان به اشغال طالبان درآمده است.
در همين حال «نجيب دانش» سخنگوي وزارت کشور افغانستان از پاکسازي کامل شهر فراه در غرب اين کشور از وجود طالبان خبر داد .
درچند هفته گذشته، با افزايش حملات اعضاي گروه طالبان دربرخي از استان هاي افغانستان، برخي مناطق اين کشور به اشغال گروه طالبان درآمده است.
افزايش مناطق تحت اشغال گروه طالبان درافغانستان درحالي است که اين کشور خود را براي انتخابات مجلس نمايندگان و شوراهاي استاني در ماه اکتبر 2018 آماده مي کند و تداوم اشغال اين مناطق موجب سلب امکان برگزاري انتخابات در آنها خواهد شد. 
يکي از دلايل اصلي تاخير، حدود سه ساله برگزاري انتخابات مجلس نمايندگان و شوراهاي استاني افغانستان، ناامني در اين کشور بوده، که تشديد حملات گروه هاي تروريستي ازجمله طالبان و داعش در چند ماه مانده به برگزاري انتخابات حاکي از عدم آمادگي هاي لازم امنيتي در اين زمينه و تشديد روند خشونت و ناامني است. 
اين انتظاردر افغانستان وجود دارد که دولت وحدت ملي اين کشور پس ازحدود سه سال تعويق زمان برگزاري انتخابات با برنامه ريزي هاي جدي و دقيق بتواند دستکم در ماه هاي منتهي به برگزاري انتخابات امنيت لازم را تامين کند.
حمله چندي پيش تروريست ها به يک مرکزثبت نام راي دهندگان در شهر کابل،نشان داد که گروه هاي تروريستي در افغانستان در صدد هستند با حملات به مراکز پيش بيني شده براي انجام روند انتخابات،بر مشارکت مردم در اين عرصه سرنوشت ساز تاثير منفي بگذارند.
افزايش حملات طالبان که بخشي از آن با هدف اخلال در روند برگزاري انتخابات از طريق حمله به مراکزانتخاباتي انجام مي شود،حاکي از ضعف دولت افغانستان براي تامين امنيت انتخابات است.
اين ديدگاه وجود دارد که چنانچه دولت افغانستان نتواند امنيت انتخابات را به طور قابل قبولي برقرار کند،مشارکت مردم در انتخابات بشدت کاهش خواهد يافت واين مسئله مي تواند پشتوانه سياسي مردم از نهادهاي حاکميتي ومدني در اين کشور را تضعيف کند.
درخصوص ضعف دولت افغانستان در تامين امنيت اين کشور دلايل مختلفي مطرح است که از آن جمله مي توان به وجود فرماندهان نالايق، برکناري مقامات با تجريه و شايسته از پليس و ارتش،تمرکز تصميم گيري در پايتخت،کشمکش هاي سياسي در سطوح مقامات ارشد ملي و محلي و همچنين عدم تامين بموقع تجهيزات مورد نياز نيروهاي امنيتي اشاره کرد.
«خالق ابراهيمي» ازکارشناسان سياسي افغانستان با اشاره به افزايش تحرکات طالبان و اشغال برخي مناطق توسط اين گروه گفته است، "بسياري از فجايع و حوادث به آساني قابل جلوگيري اند اگر تصميم‌گيري دريک جا متمرکز نباشد." 
به نظر ميرسد، دولت افغانستان براي برون رفت از بحران امنيتي بايد در راهبرد امنيتي خود به گونه اي تجديد نظر کند که با آسيب هاي شناخته شده در اين زمينه بدون توجه به ملاحظات سياسي،قومي و اجتماعي مقابله بشود.


چالش های پیش روی انتخابات افغانستان
ایرنا - تلاش ها برای برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان افغانستان که قرار است در مهرماه امسال انجام شود، در حالی ادامه دارد که چالش های ریز و درشت هر روز در مسیر آن قد بر افراشته و موانع یکی از پی دیگر در مقابل آن خود را نشان می دهد.
اگر از مشکلاتی که پیش از شروع ثبت نام رای دهندگان در افغانستان که از 25 فروردین ماه امسال آغاز شد؛ مانند تاخیر در معرفی کسری اعضای کمیسیون مستقل انتخابات از سوی رئیس جمهوری، وقفه در تامین بودجه برای شروع بکار کمیسیون و اتلاف وقت برای تعیین رئیس و تقسیم کار در داخل کمیسیون صرف نظر کنیم، نمی توان چالش های جدید در روند برگزاری انتخابات را نادیده گرفت. 
برای ثبت نام از رای دهندگان که مرحله نخست اجرایی در روند انتخابات آتی است، اول یک ماه مهلت در نظر گرفته شد و قرار بود بعد از این مدت ثبت نام به داخل شهرستان ها و روستاها برود اما استقبال اندک از ثبت نام باعث شد که کمیسیون مستقل انتخابات این مهلت را یک ماه دیگر تمدید کند که این خود می تواند سبب تاخیر در انتخابات شود ، اما این تنها چالش انتخابات افغانستان نیست. 
وقتی ثبت نام رای دهندگان در یک هزار و 500 مرکز تعیین شده در مراکز 34 استان افغانستان شروع شد، خیلی زود مشخص گردید که استقبال مردم از این روند بسیار پایین تر از حد انتطار است و با گذشت 25 روز وقتی کمیسیون مستقل انتخابات از ثبت نام کمی بیش از یک میلیون و 500 هزار شهروند خبر داد ، واضح بود که این روند نیازمند تمدید زمان و اصلاح مکانیزم است.
شهروند افغانستان که تصمیم خود را برای مشارکت در انتخابات با ثبت نام در مراکز تعیین شده اعلام می کند نخست با مشکل امنیت در هنگام مراجعه و سپس امنیت بعد از ثبت نام روبرو است.
چندین حمله خونین و انفجارهای هشدار دهنده علیه مراکز ثبت نام رای دهندگان در استان های مختلف ، کافی است تا نگرانی شهروندان را موجه کند و از سوی دیگر گروه های طالبان تهدید کرده اند که شناسنامه افرادی که ثبت نام کنند خود مدرک جرم است و آنها مجوز مجازات آنها این دارند.
بر اساس تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان پشت ورقه هویت شهروندان افغانستان که به عنوان شناسنامه افراد عمل می کند، هنگام ثبت نام برای رای دادن یک برچسب می خورد که بیانگر تایید هویت و محلی است که فرد تصمیم دارد در آنجا رای خود را به صندوق اندازد که همین برچسب این افراد را برای طالبان نشان دار می کند.
غفلت از نقشی که این برچسب های پشت اوراق هویت در کاهش امنیت شهروندان ایجاد می کند و همچنین حملات تروریستی علیه مراکز به علاوه عدم اطلاع رسانی از سوی کارشناسان به عنوان مهمترین عوامل استقبال اندک مردم بر شمرده شده است 
این بحث در مجلس نمایندگان افغانستان نیز به شکل جدی مطرح و از کمیسیون مستقل انتخابات خواسته شد که طرح جایگزینی را برای ثبت نام در نظر بگیرد تا امنیت مردم در آن تامین شود.
کمیسیون مستقل انتخابات برای این مشکل نشستی را با حضور رئیس جمهوری افغانستان برگزار کرد و پنجشنبه گذشته طرح جایگزین در حالی از سوی نهاد ریاست جمهوری اعلام شد که برخی از اعضای کمیسیون به رسانه های محلی گفتند این روش تنها نظر محمد اشرف غنی رئیس جمهوری است و اکثر اعضا با آن مخالف هستند.
طبق روش جدید قرار است که برچسب ثبت نام رای دهندگان در انتخابات پشت نسخه کپی اوراق هویت افراد زده شود اما در این روش نیز چالشی نو خود را نشان می دهد و اغلب آگاهان مسائل سیاسی و شماری از اعضای مجلس نمایندگان این روش را فرصتی برای تقلب گسترده در انتخابات خواندند.
شفافیت در انتخابات خودش چالشی بود که از روز نخست گریبان فرآیند انتخابات را رها نکرده بود و با روش جدید در ثبت نام ابهامات را تشدید کرده است و برخی نمایندگان مجلس افغانستان بر این باورند که این طرح از سوی ریاست جمهوری منشاء گرفته و آن را بر اعضای کمیسیون تحمیل کرده است و با این روش انتخابات شفاف نخواهد بود.
«شاه حسین مرتضوی» سرپرست دفتر سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان روز جمعه در صفحه اجتماعی خود در این باره نوشت که شماری از مردم فقط به بدنبال انتقاد و خلق چالش هستند، اگر مهر در شناسنامه برای مردم خطرناک است که کمیسیون انتخابات کپی شناسنامه را برای رفع آن در نظر گرفت و بار دیگر این افراد کپی شناسنامه را فرصت برای تقلب گسترده دانسته اند.
وی پیشنهاد کرده است که پس بیایید از ایجاد مشکل در برابر شناسنامه های الکترونیکی خودداری کرده و آن را به پیش ببریم تا همه مشکلات و چالش ها در این رابطه از بین برود.
گروه طالبان بر اساس گزارش دفترسیاسی سازمان ملل متحد در افغانستان موسوم به یوناما تا هفته قبل 23 حمله را به مراکز ثبت نام رای دهندگان انجام داده است و به نظر می رسد اگر مشکل برچسب حل شده باشد ؛ هنوز تامین امنیت مراکز آن هم در مرکز استان ها جای نگرانی دارد.
در گزارش یوناما آمده است که حدود 75 درصد رویدادهای امنیتی از 25 فروردین ماه ه این سو در مدارس یا مساجدی زخ داده که برای اهداف مرتبط به انتخابات از آنها استفاده می ‌شد و در نتیجه این حملات 271 تن از شهروندان کشته یا زخمی شده ‌اند.
در این میان بیشترین کشته و زخمی های حملات به مراکز ثبت نام مربوط به حمله انتحاری مرکز ثبت نام در غرب شهر کابل است که 200 کشته و زخمی داشت و مسئولیت آن را گروه داعش برعهده گرفت.
یوناما افزوده است که از 23 رویداد امنیتی مرتبط به انتخابات، 10 مورد شامل تهدید، آزار و اذیت توسط عناصر مخالف دولت است و «تادامیچی یاماموتو» نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد برای افغانستان در این ارتباط گفته است که حمله بر مراکز ثبت‌ نام رای‌ دهندگان ، حمله به مردم سالاری است.
در افغانستان حدود 40 سال است که سرشماری صورت نگرفته است و آمار دقیق از جمعیت وجود ندارد اما آمار تقریبی که منابع افغان از آن استفاده می کنند بیانگر آن است که این کشور حدود 30 میلیون جمعیت دارد و تعداد واجدین شرایط رای دادن در انتخابات امسال بین 13 تا 14میلیون نفر برآورد می شود و با توجه به تعداد ثبت نام شدگان تاکنون ، نرسیدن به حد نصاب برای برگزاری انتخابات خود یک چالش جدی فرا روی انتخابات مهرماه است.
تمرکز گروههای تروریستی فعال در افغانستان چه با برچسب طالبان و چه داعش بر ایجاد مانع در راه برگزاری انتخابات خود نشانگر کارآمدی این راه مردم سالارانه برای بستن پرونده نا امنی است که شاید این نکته مهمترین ابزار برای برانگیختن مردم به مشارکت در انتخاباتی است که با چالش های متعددی روبرو است.
ناامنی روز افزون در سراسر افغانستان از جمله کابل پایتخت این کشور ، برگزاری انتخابات سراسری را با چالش مواجه کرده و نیروهای نظامی و امنیتی این کشور را با هزینه سنگین به خود مشغول کرده است و تامین امنیت را برای انتخابات سخت نشان می دهد اما حضور مردم می تواند این ورق را برگرداند.
گروه های طالبان بیش از 40 درصد خاک افغانستان را بر اساس گفته مقامات آمریکا در سلطه خود دارند و حملات خود را برای گسترش این سلطه شدت بخشیده اند و در چند روز اخیر موفق شده اند سه شهرستان را نیز در استان های «فاریاب»، «بغلان» و «بدخشان» تصرف کنند و برخی از مناطق مهم دیگر از استان «غور» را نیز در نظارت خود گیرند و همچنین برای تصرف مرکز استان «فراه» در غرب افغانستان نیز در تلاش هستند اما این همه آتش خاموش شدنی است و شاید تشدید حملات برای جلوگیری از تحقق آن موج خاموش کننده باشد.
براساس قانون، عمر کاری هر مجلس افغانستان پنج سال است اما براساس مشکلات دولت وحدت ملی افغانستان ؛ مجلس کنونی هشتمین سال کاری خود را می گذراند.
به دلیل مشکلاتی که در دولت وحدت ملی افغانستان برای اصلاح قانون انتخابات هست انتخابات مجلس سه سال به تأخیر افتاده است اما براساس تقویم انتخاباتی که بتازگی از طرف کمیسیون مستقل انتخابات این کشور اعلام شد ، قرار است انتخابات مجلس در 16 مهر ماه امسال برگزار شود.
«نصرالله صادقی زاده نیلی» نماینده استان «دایکندی» در مجلس نمایندگان افغانستان از جمله افرادی است که باور دارد که چالش های مهمی برسر راه برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه وجود دارد و ثبت مهر در شناسنامه ها برای مردم خطرناک است و آن را مهمترین دلیل نا موفق بودن ثبت نام رای دهندگان می نامد.
وی گفته بر اساس آمار کمیسیون انتخابات تاکنون یک میلیون و 500 هزار تن تاکنون برای شرکت در انتخابات ثبت نام کرده اند و اگر روند به همین گونه ادامه یابد کار برگزاری انتخابات به دلیل عدم ثبت نام و شرکت مردم با چالش جدی تری مواجه خواهد شد.
صادقی زاده گفت که متأسفانه قانون انتخابات افغانستان نیز درباره عدم شرکت مردم در انتخابات و راه حل جایگزین اعضای سابق مجلس ندارد و از کمیسیون انتخابات و دولت این کشور خواست که برای خروج از بحران کنونی بر برگزاری انتخابات آزاد، شفاف و عادلانه راه ممکن را پیدا کنند.
هرچند چالش ها در مسیر برگزاری انتخابات بوده و هستند اما باید انتظار کشید و درهفته های آینده دید ، تصمیم های تازه چه اثری بر روند این امر خواهد گذاشت و کدام موانع پشت سر گذاشته خواهد شد.


انتخابات در افغانستان: مروری به گذشته و راهکارها برای انتخابات پیش‌رو
اطلاعات روز : جنجالی شدن پروسه‌ی‌ ثبت‌نام برای انتخابات پیش‌رو نگرانی‌های جدی را در مورد سلامت و شفافیت روند جاری به میان آورده است. بدون اصلاحات جدی نمی‌توان توقع انتخابات قابل قبول را داشت. از سویی، در کنار عدم اطمینان به اراده سیاسی، محدودیت زمانی نیز اصلاحات معنادار را دشوار ساخته است. این نوشته با مروری کوتاه بر انتخابات گذشته در أفغانستان، چالش‌های بزرگ و مکرر روند‌های انتخاباتی را شناسایی کرده و پیشنهاداتی برای اصلاحات کوتاه مدت و بلند مدت برای دو انتخابات پیش‌رو دارد.
از زمان فروپاشی رژیم طالبان در افغانستان در سال ۲۰۰۱ و بعد از تصویب قانون اساسی افغانستان در سال ۲۰۰۴ توسط لویه جرگه قانون اساسی، انتخابات مختلف مانند انتخابات شورا‌های ولایتی و ولسوالی‌ها و همچنان انتخابات شاروالی‌ها، ولسی جرگه، مشرانو جرگه و ریاست جمهوری در قانون اساسی گنجانید شد. از آن‌جایی‌که ماهیت پیچیده‌ی روند انتخابات نیازمند تخصص و توانایی‌های نهادی می‌گردید و افغانستان در آن برهه فاقد چنين ظرفيت‌ها بود، مدیریت انتخابات در نخستین دور انتخابات به سازمان ملل متحد محول گرديد.
انتخابات از سال ۲۰۰۴ تا کنون
انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۴
بر اساس توافقنامه بن ۲۰۰۱، افغانستان انتخابات ریاست جمهوری را در سال ۲۰۰۴ برای جایگزینی دولت انتقالی به رهبری حامد کرزی از زمان انتصاب وی در کنفرانس بن در دسامبر ۲۰۰۱ و بعداً توسط لویه جرگه اضطراری سال ۲۰۰۲، برنامه‌ریزی نمود. انتخابات ریاست جمهوری در ۹ اکتبر ۲۰۰۴ تحت شرایط چالش برانگیزی برگزار شد. برنامه‌ریزی و آمادگی برای چنین انتخابات شامل تدوین اولین قانون انتخابات پس از طالبان (در قالب یک فرمان تقنینی توسط رییس جمهور)، نخستین ثبت‌نام رای‌دهنده‌ها در سراسر کشور، آموزش رای‌دهی، هزینه‌های کمپاین و غیره بود.
در سال ۲۰۰۴ احتمالاً چون انتظار می‌رفت که انتخابات با کمترین اختلاف نظر به نتیجه خواهد رسید مواد مشخص راجع به رسیدگی به شکایات در قانون انتخابات ۲۰۰۴ جا داده نشد. با این وجود، برخی از نامزدان پرسش‌هایی در مورد نتایج مطرح کردند و شکایات متعدد از سوی بعضی نامزد‌ها، پس از اعلام نتایج ابتدایی، به دفتر مشترک تنظیم انتخابات مواصلت ورزید. سپس تصمیم اتخاذ گردید تا با ایجاد یک «گروه کارشناسان» که متشکل از کارشناسان انتخابات بین‌المللی بود به شکايات واصله رسیدگی صورت گیرد. به دنبال مرور شکایات، دفتر مشترک تنظیم انتخابات نتیجه نهایی انتخابات را به نفع حامد کرزی به‌عنوان نخستين رییس جمهور منتخب افغانستان اعلام نمود.
انتخابات پارلمانی و شورا‌های ولایتی ۲۰۰۵
افغانستان انتخابات پارلمانی و شورا‌های ولایتی را در ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۵ برگزار کرد. با استفاده از تجارب انتخابات سال ۲۰۰۴، فرمان تقنينی انتخابات ۲۰۰۵ شامل ایجاد کمیسیون شکایات انتخاباتی موقت به رهبری یک متخصص بین‌المللی با اعضای جامعه بین‌المللی و چندین نهاد افغان گرديد. نتایج انتخابات در اثر اتهامات تقلب انتخاباتی به تعویق افتاد و در نهایت به تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۰۵ اعلام شد.
مشارکت دراین انتخابات در حدود ۵۰ درصد تخمین زده شده بود اما به‌طور قابل توجهی پایین‌تر از انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ بود، زیرا دفتر مشترک تنظیم انتخابات قادر به برگزاری انتخابات برای پناهنده‌های افغان در ایران و پاکستان نگردید. کمیسيون شکايات انتخابات در مجموع ۵۴۰۰ شکایت را در ارتباط به انتخابات پارلمانی و شورا‌های ولايتی دریافت کرد. از جانب دیگر، مسأله مهم در انتخابات سال ۲۰۰۵ موجودیت یک پروسه مبهم بود که منجر به رد نامزد‌های ثبت‌نام شده بر مبنای پیوند با «گروه‌های غیر قانونی مسلح» قبل از روز رای‌دهی شد. این در حالی بود که تصاویر و سایر جزئیات نامزد‌های رد صلاحیت شده در اوراق رای‌دهی هنوز هم موجود بود که این امر منجر به تظاهرات توسط طرفداران نامزدهای رد شده، سردرگمی در میان رای‌دهنده‌ها برای انتخاب نامزد‌ها و کاهش مشارکت رای‌دهنده‌ها گردید.

انتخابات ریاست جمهوری و شورا‌های ولایتی ۲۰۰۹
انتخابات ریاست جمهوری و شورا‌های ولایتی که به تاریخ ۲۰ اگست سال ۲۰۰۹ برگزار شد به علت فقدان امنیت، منازعه، پایين بودن مشارکت رای‌دهنده‌ها، ترس و اشکال مختلف تقلب در انتخابات به‌طور گسترده‌یی ضعف داشت. بیش از ۲۸۰۰ شکایت توسط کمیسیون شکایات انتخاباتی دریافت شد که بیشترین شکایات در ارتباط به بی‌نظمی‌ها در رای‌گیری به شمول پر کردن صندوق‌های رای‌گیری و ایجاد ترس و رعب میان رای‌دهنده‌ها بود. ناظران رسمی انتخابات و سازمان ملل متحد سطح مشارکت رای‌دهنده‌ها را در حدود ۳۰ الی ۳۳ درصد تخمين نمودند.
در ۲۰ اکتبر سال ۲۰۰۹، رییس جمهور کرزی رضایت خود را برای رفتن به دور دوم انتخابات میان خود و رقیب‌اش، عبدالله عبدالله، ارايه نمود و تاریخ ۷ نوامبر منحیث تقویم دور دوم انتخابات اعلان گردید. عبدالله عبدالله در اول نوامبر اعلان کرد که به دلیل عدم رسیدگی به درخواست‌هایش توسط کمیسیون شکایات انتخاباتی و «عدم امکان تدویر انتخابات شفاف»، حاضر به شرکت در این رقابت نمی‌باشد. یک روز بعد، به تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۰۹، کمیسیون انتخابات، انتخابات دور دو را لغو کرد و حامد کرزی را به‌عنوان رییس جمهور افغانستان به مدت ۵ سال اعلام کرد.
با وجود اینکه کمیسیون شکایات انتخاباتی منحیث نهاد حقوقی برای رسیدگی به شکایات مربوط به انتخابات سال ۲۰۰۹ حضور داشت، با درک اینکه تصميم‌گیری در کمیسیون تحت فشار‌های سیاسی بوده و با در نظرداشت اینکه کاندید‌ها به نمایندگی‌های سیاسی جامعه بین‌المللی جهت جست‌وجوی راه‌حل سیاسی مراجعه نمودند، کمیسیون نتوانست وظایف خود را در مطابقت به قانون انتخابات ایفا نماید. در نهایت، علی‌رغم موجودیت یک میکانیزم تنظیم شده برای حل اختلافات که همانا کمیسیون شکایات انتخابات بود، پذیرش نتایج انتخابات از طریق فشار‌ها و گفت‌وگوی‌های سیاسی میسر گردید.

انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰
دومین انتخابات پارلمانی به تاریخ ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۰ برگزار شد. در اين انتخابات بیش از ۲۶۰۰ نامزد شامل بیش از ۴۰۰ زن برای ۲۴۹ کرسی پارلمان در سرتاسر افغانستان ثبت‌نام کردند. قبل از انتخابات، گزارش‌های متعدد حاکی از اين بود که طالبان رای‌دهنده‌ها را تهدید نموده‌اند که این عمل باعث ایجاد ترس و دلسردی در میان مردم شده و بدون شک موجب کاهش اشتراک مردم در انتخابات گردید.
در سال ۲۰۱۰، کمیسیون شکایات انتخابات به ریاست یک نفر افغان رهبری گردید، در حالی‌که دو کارشناس خارجی نیز در ترکيب اعضای کمیسیون موجود بودند. با وجود محدودیت‌های پلانگذاری و تدارکاتی و مشکلات در پروسه‌ها، کمیسیون توانست شکایات مربوط به روند انتخابات را مورد رسیدگی قرار دهد. با این حال، ناتوانی کمیسیون در ارایه توضیحات در خصوص رد ۲۷ نامزد ظاهراً برنده، منجر به سلب اعتماد بالای کمیسیون و در نهایت اعتبار کلی انتخابات شد. این در حالی بود که در مقابل فشار‌های سیاسی وارده از دفتر ریاست جمهوری و بازیگران دیگر سياسی برای تغییر نتایج انتخابات، به منظور حفظ اعتبار کمیسيون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی، این دو نهاد تمکین نکردند.
چالش اساسی برای هر دو نهاد منوط به تامين حمایت سیاسی در جهت اجراآت آن‌ها و انتخابات بود. این امر موجب شد که رییس جمهور در یک حرکت فرا قانونی یک دادگاه ویژه را ایجاد نماید. این دادگاه دستور تعویض ۶۲ وکیل منتخب را صادر نمود (با وجود اینکه پارلمان قبلاً توسط رییس جمهور افتتاح شده بود). از آن‌جایی که این روند پیچیده‌تر از آن بود که رهبری سیاسی انتظار داشت، رییس جمهور کرزی صلاحيت‌های دادگاه ویژه را به کمیسیون مستقل انتخابات برگرداند. از آن‌جایی‌که کمیسیون شکایات انتخاباتی، بر مبنای قانون انتخابات ۲۰۱۰ قبلاً لغو شده بود، کمیسیون مستقل انتخابات مصمم به اين گردید تا صلاحیت‌های کمیسیون شکایات را در مطابقت به قانون انتخابات به خود منتقل سازد. بنابراین، کمیسیون مستقل انتخابات تصامیم دادگاه ویژه را لغو کرد و تنها نه نامزد برنده را که توسط کمیسیون شکایات قبل از صدور گواهینامه رد شده بودند و تصامیم مربوط به آن‌ها فاقد اسناد حمایتی بود، را مورد تایید قرار داد.
انتخابات ریاست جمهوری و شورا‌های ولایتی ۲۰۱۴
انتخابات ریاست جمهوری و شورا‌های ولایتی به تاریخ ۵ اپریل ۲۰۱۴ دایر گردید. رییس جمهور حامد کرزی با در نظرداشت محدودیت‌های قانونی دیگر واجد شرایط کاندیداتوری نبود. در اين انتخابات از آن‌جایی‌که هیچکدام از کاندید‌های ریاست جمهوری اکثریت آرا را در دور اول کسب نکردند، دو کاندید پیشگام، عبدالله عبدالله و اشرف غنی، آماده رقابت برای دور دوم انتخابات شدند. اتهامات تقلب نتایج نهایی انتخابات را تحت شعاع گرفت و منجر به باز شماری کامل و تفتیش تمام آرا گردید. تفاهم‌نامه سیاسی شکل دادن حکومت وحدت ملی بین غنی و عبدالله به امضا رسید، در نهایت، در سپتامبر ۲۰۱۴ حکومت جدید به کرسی نشست.
کمیسیون شکایات از سال ۲۰۱۴ تبدیل به یک نهاد دایمی گردید و اعضای آن فقط متشکل از شهروندان افغان بود. مسایل پساانتخابات ۲۰۱۴، بیشتر از کمیسیون مستقل انتخابات توسط بازیگران سیاسی مدیریت گردید. پذیرش نتایج انتخابات که از طریق گفت‌وگوی سیاسی و میانجی‌گری میسر گردید باعث کاهش نقش کمیسیون مستقل انتخابات در تطبیق وظايف آن و تصدیق نتایج انتخابات گردید. با توجه به فشارهای شدید، کمیسیون مستقل انتخابات نتوانست نتایج انتخابات را با تفکیک آرا بین عبدالله و غنی اعلام کنند.

وضعيت فعلی
مالکيت روند: با درنظرداشت پنج دور انتخاباتی که افغانستان از سال ۲۰۰۴ تجربه کرده است، قابل توجه است که بیشتر اختلافات انتخاباتی، با نادیده گرفتن میکانیزم‌های قانونی، از طریق میانجی‌گری و ذیدخل شدن نهاد‌های سیاسی پر نفوذ (ملی و بین‌المللی) حل شده است. این امر به شدت اعتبار انتخابات و ادارات مربوط به انتخابات را در افغانستان صدمه رسانده است. برای کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخابات ضروری پنداشته می‌شود تا با کسب مالکیت صلاحيت‌های خویش، سیستم‌ها و پروسه‌های مربوط به مدیریت انتخابات را بهبود ببخشند. همچنان، بازیگران سیاسی و دست اندرکاران دیگر نیز باید نقش این اداره را پذیرفته و ارج گذارند.
اصلاحات: پس از دو سال بحث‌های سیاسی در مورد «اصلاحات انتخاباتی» میان عبدالله عبدالله، ییس جمهور غنی و دیگر بازیگران سیاسی، قانون انتخابات تعدیل گردید و به‌صورت یک فرمان تقنینی توسط رییس جمهور غنی در سال ۲۰۱۶ توشیح شد. بیشترینه تعدیلات در قانون بر مبنای تخصص انتخاباتی صورت نگرفته و مبنای تخنیکی ندارد. تعدیلات همچنان باعث ایجاد ابهامات در ماموریت کمیسیون مستقل انتخابات به‌عنوان یک اداره مستقل و پالیسی‌ساز و دارالانشای آن گردیده است در حالی‌که دارالانشای کمیسیون باید منحیث بازوی اجراییوی کمیسیون مستقل انتخابات عمل نماید. با توجه به تغییر کمیشنر‌ها و روند بحث برانگیز انتصاب آن‌ها، هر دو اداره، کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخابات، فاقد ظرفیت اداره و مدیريت انتخابات ظاهراً فوق‌العاده بحث برانگیز پارلمانی و شورا‌های ولسوالی‌ها ۲۰۱۸ و انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۹ (و احتمالاً انتخابات شورا‌های ولایاتی) می‌باشد.

اشتراک مردم: عنصر مهم دیگر در روند انتخابات، مشارکت عمومی و اعتماد مردم به ادارات انتخابات است. جعل کاری‌های فوق‌العاده گسترده انتخابات ۲۰۱۴، باعث ایجاد یک فضای وسیع بی‌اعتمادی میان شهروندان و حکومت گردیده است. بر اساس نظرسنجی بنیاد آسیا، اعتماد بالای کمیسیون مستقل انتخابات در سال ۲۰۱۶ در مقایسه به سال‌های اول، که در حدود ۵۰ در صد بود، به کمترین سطح (۳۰ فیصد) کاهش یافته است. چنین ناامیدی و عدم اعتماد بین دولت و شهروندان افغان باعث دلسردی جامعه بین‌المللی در قبال تامین هزينه‌ی انتخابات آینده گردیده است.
لست رای‌دهنده‌ها: یکی از برنامه‌های بلند بالای کمیسیون مستقل انتخابات ثبت‌نام رای‌دهنده‌ها در مراکز رای‌گیری خاص می‌باشد تا به این ترتیب باعث به میان آمدن کنترل بیشتر بر روند انتخابات، توزیع برگه‌های انتخاباتی و تخصیص مراکز رای‌دهی گردد و جلو تقلب و جعل‌کاری‌های مستند گرفته شود. این روند باعث فراهم ساختن یک فرصت جدید برای شهروندان در راستای رای دادن در روشنی قانون می‌باشد و در ضمن زمینه نظارت از روند رای‌دهی در این مراکز را مساعد می‌سازد. چالش عمده‌ی این برنامه امکان پذیری تطبیق آن می‌باشد که در حقیقت در بر گیرنده بالاتر از ۱۴ میلیون نفر واجد شرایط رای‌دهی در یک مقطع محدود زمانی است. این چالش‌ها نه تنها منوط به امنیت می‌شود بلکه عدم اعتماد مردم بالای پروسه‌ها و نهاد‌های انتخاباتی، محدودیت اشتراک مردم، عدم آگاهی و آموزش‌های مدنی مردم و کم تاثیر بودن نقش نامزد‌های احتمالی و احزاب سیاسی در راستای تشویق مردم در جهت اشتراک در پروسه انتخابات، نقش به سزا دارد. بر علاوه تصمیم اخیر در مورد نصب ستیکر‌ها بر کاپی تذکره بسیار نگران کننده است چون زمینه را برای تقلب بیشتر ایجاد کرده و می‌تواند به دلسردی گسترده‌تر نسبت به شفافیت روند منجر شود.
ظرفيت انتخاباتی: آن‌چنانی‌که عملکرد کمیسیون مستقل انتخابات در ۱۵ ماه گذشته نشان می‌دهد، خلای ظرفيت در این اداره یک حقیقت آشکار است و تصامیم این اداره در ارتباط به آمادگی‌های انتخاباتی دلالت به این امر می‌کند. کمیشنر‌های انتخاباتی متاسفانه مصروف کار‌های اجرایی می‌باشند که در حقیقت از مسولیت‌های دارالانشای این کمیسیون است. ذیدخل بودن آن‌ها در روند استخدام و تدارکات نگرانی‌ها را مبنی بر سلیقه‌های فردی و علاقه‌مندی‌های شخصی به تدارکات به میان آورده است. تداوم چنین رفتار و حفظ رابطه پر از ابهام میان کمیسیون مستقل انتخابات و دارالانشاه آن، بدون شک لطمه بزرگ به اعتبار قبلاً از دست رفته کمیسیون و کاهش بیش از پیش اعتماد مردم نسبت به آن‌ها خواهد شد.
مدیریت پسا انتخابات: اعتبار انتخابات از لحاظ تاریخی بلافاصله پس از روز اول رای‌گیری در افغانستان مورد چالش قرار گرفته است. عوامل متعدد در این امر نقش داشته است که شامل شکایات منوط به تقلب گسترده، ایجاد ترس میان رای‌دهنده‌ها، ناامنی‌ها و روند طولانی جمع بندی نتایج انتخابات می‌گردد. تجربه نشان می‌دهد که کمیسیون مستقل انتخابات قادر به اعلام نتایج ابتدایی تمام انتخابات گذشته بین دو تا سه هفته بعد از روز را‌ی‌دهی بوده است. چنین انتظار طولانی می‌تواند باعث ایجاد شک میان مردم در نحوه تصمیم‌گیری کمیسیون تحت فشار‌های سیاسی گردد که به نوبه خود به اعتبار انتخابات بیشتر لطمه وارد می‌کند. شکل مطلوب اینست که نتایج اولیه در هر انتخابات می‌تواند ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از روز رای‌دهی اعلام شود. در شرایط فعلی شمارش آرا در هر مرکز رای‌گیری در سراسر کشور بلافاصله پس از پایان روز رای‌گیری امکان پذیر است. اما چالش اساسی در انتقال فورمه‌های نتایج آرا به دفتر مرکزی کمیسیون مستقل انتخابات در کابل می‌باشد که می‌تواند در اکثر محل‌های رای‌گیری به‌صورت الکترونیک انتقال یابد و در صورت عدم دسترسی به اینترنت می‌توان گزینه‌های دیگر را به کار برد.
به سوی آینده:
اول، از آن‌جایی‌که کمیسیون مستقل انتخابات ۲۰ اکتوبر ۲۰۱۸ را برای انتخابات پارلمانی و شورا‌های ولسوالی‌ها تعیین کرده است، هر گونه تقاضای تغییر در قانون انتخابات، سیستم‌های انتخاباتی و غیره، با در نظرداشت جدول زمانی فوق‌العاده محدود برای آمادگی‌های انتخاباتی، واقع بینانه نیست. کمیسیون مستقل انتخابات همچنان از خلای ظرفیتی جدی و ابهام در اطراف تصمیم‌گیری و نقش دارالانشاي آن رنج می‌برد. این کمیسیون، بر خلاف سایر وزارت‌خانه‌ها، از استقلالیت در تدوین پالیسی‌ها، مقررات، طرزالعمل‌ها و غیره برخوردار می‌باشد. بنابراین، کمیسیون هفت نفره باید صرفاً بر سیاست گذاری‌ها و نظارت بر فعالیت‌های انتخاباتی تمرکز کنند و فعالیت‌های اجرایی را که جز صلاحیت‌های دارالانشای کمیسیون است به دارالانشا بسپارند. اشتراک کمیشنر‌های کمیسیون مستقل انتخابات در موضوعات عملیاتی روزمره باعث ایجاد تضاد منافع و تاخیر در آمادگی‌های انتخابات می‌شود.
دوم، خواست‌های بازیگران سیاسی در مورد تغییرات در قانون انتخابات و یا هر مساله مربوط به تغییر سیستم انتخاباتی، حوزه‌های انتخاباتی، تخصیص کرسی‌ها و غیره باید برای انتخابات‌های آینده محول گردد، زیرا این خواست‌ها باعث به تاخیر افتادن بیشتر انتخابات می‌گردد. بر مبنانی جدول زمانبندی انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۸، هیچ فضای کاری برای پروسه‌های جدید کوتاه مدت یا دراز مدت پیش از انتخابات ۲۰ اکتبر موجود نیست. علاوه بر این، در نبود ارقام معتبر در مورد نفوس در کشور، لازم پنداشته می‌شود که کمیسیون و سایر مراجع ذیربط از تخصیص مجدد کرسی‌ها بپرهیزند و در مطابقت به برنامه‌های انتخابات پارلمانی سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۱۰ عمل نمایند.
قیودات زمانی و ماهیت سیاسی روند حوزه بندی نیز باعث عملی نبودن این روند برای انتخابات آینده ولسی جرگه می‌باشد. همچنین، احزاب سیاسی افغانستان هنوز با دموکراسی داخلی تجهیز نگردیده‌اند تا باعث ایجاد سیستم انتخاباتی گردد که احزاب در آن سهم فعال‌تری داشته باشند. اکثریت احزاب در افغانستان فاقد مکانیسم‌های روشن و تنظیم شده برای انتخاب رهبری، تصمیم‌گیری و شفافیت در مصارف مالی و جمع‌آوری پول می‌باشند. در چنین شرایطی، ترویج سیستم احزاب سیاسی قبل از وقت است و تنها می‌تواند به افزایش تقلب و سواستفاده قوه مقننه کمک کند.
سوم، ناامنی موجود یک تهدید جدی برای انتخابات و روند رای‌دهی است. حملات اخیر در سراسر افغانستان بر مراکز ثبت‌نام ، نشانه‌یی روشن از قصد شورشیان برای هدف گیری ثبت‌نام کننده‌های انتخابات است. چنین حملات هدفمند و گسترده در رابطه با انتخابات بی سابقه می‌باشد. در چنین شرایطی، برنامه‌ریزی امنیتی معمول غیر موثر است. شرایط کنونی خواستار افزایش معیارات امنیتی و اقدامات خاص برای حفاظت از شهروندان است. چنین برنامه‌ریزی، مستلزم نقش فعال نیروهای امنیتی بین‌المللی است. نهاد‌های امنیتی افغان نیازمند پشتیبانی در تمام سطوح از جمله برنامه‌ریزی و اطلاعات می‌باشند.
همچنین، از آن‌جایی‌که مشارکت مردم در روند ثبت‌نام بسیار پایین است، نگرانی عمده‌یی که متوجه کمیسیون مستقل انتخابات می‌شود، اینست که آیا ثبت‌نام رای‌دهنده‌ها به حداکثر خواهد رسید (۱۴ میلیون رای دهنده واجد شرایط). آمار فعلی که نمایانگر ثبت‌نام ۱.۷ میلیون نفر می‌باشد ناامید کننده است. پیش شرط‌های افزایش مشارکت مردم شامل اقدامات آتی می‌باشد:
• اولین گام عبارت از تامین امنیت بیشتر و موثر در مراکز ثبت‌نام، قبل از تشویق مردم برای ظاهر شدن در مراکز و به مخاطره انداختن زندگی آن‌ها، می‌باشد. با معیارات امنیتی و نظارت فعلی نمی‌شود توجه رای‌دهنده‌ها را برای ثبت‌نام یا رای دادن در انتخابات آینده جلب کرد. افزایش معیارات امنیتی مستلزم حمایت گسترده بیشتر در ابعاد پلان‌گذاری و اطلاعات امنیتی توسط «حمایت قاطع» می‌باشد.
• کمیسیون مستقل انتخابات و نهاد‌های جامعه مدنی مستلرم همکاری مشترک بوده و مردم را برای ثبت‌نام تشویق نمایند. آموزش رای‌دهنده‌ها در روند ثبت که یک پروسه ساده و ابتدایی می‌باشد کمتر نیاز است اما فعالیت‌های آموزشی و آگاهی عامه باید متمرکز بالای اهمیت رای‌دهی باشد. به عنوان مثال «مردم در هر انتخابات رای می‌دهند. کسانی که در انتخابات اشتراک می‌کنند در تغییر سهم می‌گیرند. کسانی که رای نمی‌دهند در حقیقت به وضعيت موجود رای داده‌اند.» چنین پیامی می‌تواند مردم را به رای دادن تشویق کند. پیام دیگر این است که از تاکید روی «مسوولیت» گذشته و رای‌دهی باید به‌عنوان یک «حق» استفاده شده و ارج گذاشته شود.

• کاندید‌های بالقوه نیز می‌توانند موجب افزایش تعداد شرکت کننده‌ها در انتخابات شوند. کمیسیون مستقل انتخابات روند ثبت‌نام را در طول پروسه نامزدی کاندید‌ها و چند هفته پس از اعلام فهرست نامزد‌های اولیه تمدید نماید. نامزدان می‌توانند کمپاین فعال‌تر را در پی اعلامیه‌های رسمی کمیسیون مستقل انتخابات، در مورد واجد شرایط بودن آن‌ها به‌عنوان نامزدها آغاز کنند. طبق اصول موجود و تحت جدول زمانی فعلی، روند ثبت‌نام رای‌دهند‌ها قبل از نهایی شدن لست نامزدها متوقف می‌شود.
چهارم، کمیسیون مستقل انتخابات فرصت دارد تا روند جمع بندی نتایج انتخابات را با استفاده از تکنالوژی از طریق انتقال نتایج از مراکز رای‌دهی به‌طور مستقیم به مرکز ارقام کمیسیون مستقل انتخابات تسهیل بخشد. چنین تغییری با استفاده از برنامه‌های سافت‌ویر در تبلت‌های مبتنی بر اینترنت امکان پذیر است. نتایج از مراکز رای‌گیری می‌تواند به‌صورت الکترونیک در چنین برنامه‌ها ضبط شود. در حالیکه یک نسخه سکن شده از نتایج اصلی می‌تواند در برنامه ذخیره شود، اطلاعات از طریق اینترنت به کابل انتقال می‌گردد. از محلاتی که دسترسی به اینترنت موجود نیست تبلت‌های قفل شده و دارنده ارقام به دفتر‌های ولایتی که با اینترنت مجهز است انتقال می‌یابد و از آن‌جا اطلاعات به‌صورت الکترونیک به کابل انتقال می‌یابد. اولین قدم برای کمیسیون مستقل انتخابات و سازمان ملل متحد این خواهد بود که در بازار داخلی دنبال ایده‌های خلاق برای سافت‌ویرهای ویژه و مناسب برای تسهیل این روند باشند.
پنجم، کمیسیون شکایات انتخاباتی نیاز به همکاری نزدیک با کمیسیون مستقل انتخابات برای رسیدگی به شکایات به نحوی شفاف و آگاهانه دارد. کمیسیون شکایات انتخاباتی همچنین باید مالکیت مدیریت شکایات در روز انتخابات را داشته باشد و به‌طور مستقیم با احزاب و نامزدهای سیاسی ارتباط برقرار کند. کمیسیون مستقل انتخابات در واکنش به ادعاها و اتهامات بازیگران سیاسی، نباید ذیدخل شود، زیرا چنین قضاوت‌ها و تحقیقات صرفاً در حیطه صلاحیت کمیسیون شکایات انتخابات می‌باشد. پس از رسیدگی به شکایات ذریعه کمیسیون شکایات، کمیسیون مستقل انتخابات بعد از تطبیق فیصله‌های کمیسیون شکایات، نتایج را باید بدون تاخیر تصدیق کند.
سرانجام، افغانستان نمی‌تواند به مدت نامعین در برگزاری انتخابات تاخیر کند. اگر هیچ‌گونه انتخاباتی الی ۲۰۱۹ دایر نشود، افغانستان با چالش‌های جدی مشروعیت مواجه خواهد شد چون در سال ۲۰۱۹ در صورت عدم برگزاری انتخابات پیش‌رو، در افغانستان هیچ نهاد منتخب که مشروعیت قانونی داشته باشد، باقی نخواهد ماند. وارد نمودن فشار‌ها بر حکومت و کمیسیون‌های انتخاباتی توسط نهاد‌های با نفوذ از جمله افغانستان ۱۴۰۰، احزاب سیاسی، جامعه مدنی و جامعه بین‌المللی برای حصول اطمینان از برگزاری انتخابات پارلمانی در سال ۲۰۱۸ و انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۹ مورد نیاز است.
نقش سازمان ملل متحد و دیگر سازمان‌های تخصصی انتخاباتی باید در حمایت از انتخابات و پرکردن خلای ظرفیت‌های کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخابات افزایش یابد. ظرفیت عملیاتی کمیسیون مستقل انتخابات بسیار محدود است و نیازمند حمایت بیشتر و فعالانه از سوی کارشناسان فنی بینالمللی است. این در حالیست که مسوولیت‌های تصمیم‌گیری در سطح پالیسی هنوز هم باید نزد این دو نهاد انتخاباتی افغان باقی بماند.


اثرات منفی حضور امریکا در افغانستان
رسانه های امریکایی در یادداشتی افرات منفی حضور امریکا در افغانستان را بررسی نمودند.
به گزارش اسپوتنیک، یک محصل مسلمان که در ایالت آریزونای امریکا تحصیل می کند به پولیس اعلام کرد توسط 5 دختر برهنه هم صنفی خود مورد آزار جنسی قرار گرفت.
پولیس ایالت آریزونا سپس 5 دختر محصل را که هم صنفی خود را مورد آزار جنسی قرار داده بودند در محل سکونت آنها دستگیر کردند.
این پنج محصل که با عصام الشرعبی محصل مسلمان تبعه یمن در یک فاکولته تحصیل می کنند وارد منزل وی شدند و پس از قفل کردن درب اپارتمان محل سکونت وی، و با اقدامات کثیف خود رفتار ناشایسته با این پسر داشتند.
محصل یمنی اما پس از این اقدام از پنجره اتاق خواب خود به بیرون پرید و در تماس با پولیس داستان را برای آنها تعریف کرد.
یکی از این دختران در بازپرسی اولیه اعتراف کرد که وی و دوستانش اعتقاد داشتند این محصل مریضی روانی دارد و پیش از این چندین بار از وی خواستند رابطه جنسی با دوست یا هم صنفیان آنها برقرار کند اما او هر بار به آنها می گفت به دین اسلام پابند است و بر اساس تعالیم دینی وی نمی تواند خارج از چوکات ازدواج رابطه جنسی با کسی برقرار کند.
به گزارش اسپوتنیک، نشریه امریکایی نشنال اینترست در یادداشتی نوشت؛ تا زمانی که نظامیان امریکایی در افغانستان حضور داشته باشند خشونت‌ها در کشور نیز ادامه خواهد یافت.
پس از سال‌ها جنگ در افغانستان امریکا باید درک کند که اعزام نظامیان بیشتر به افغانستان منجر به افزایش نیروهای مخالفان مسلح خواهد شد زیرا برخی مردم افغانستان فکر می‌کنند امریکا در پی تحمیل دولت و ارزش‌های خود به آنان است که سبب ادامه مخالفت‌ها شده و واشینگتن را در این باتلاق نگه خواهد داشت.
در ادامه این یادداشت آمده است که صلح افغانستان توسط پاکستان صدمه دیده اما به همان اندازه نیز نقش اسلام‌آباد برای ایجاد صلح و یا پایداری آن اهمیت دارد.
نشنال اینترست با اشاره به کمک‌های مالی امریکا به پاکستان و نقش این کشور من‌حیث مسیر تدارکاتی نیروهای خارجی ناتو مدعی شد که ادامه جنگ در افغانستان برای پاکستان منافع مالی دارد و این خود مانع بزرگی برای برقراری صلح و مشوق بحران در افغانستان بوده است.
جنگ امریکا در افغانستان در حالی به هفدهمین سالگرد آغاز خود نزدیک می‌شود که برخی کارشناسان باور دارند که واشینگتن در پی پایان دادن به این جنگ نیست زیرا در اینصورت پایگاه‌های نظامی خود در افغانستان را از دست خواهد داد، بنابراین ارگ سفید بهترین راهبرد را حفظ بحران برای حفظ پایگاه‌های نظامی‌اش می‌داند.


غرق شدن ۷ مهاجر افغانستانی در دریای «اژه»
به گزارش جمهور، مسئولان در گارد ساحلی ترکیه اعلام کردند که یک قایق حامل مهاجران افغانستانی هنگام عبور از دریای «اژه» این کشور غرق شده است.
به گفته گارد ساحلی ترکیه در این رویداد ۷ پناهجوی افغان از جمله چندین کودک جان باخته‌اند.
بر اساس این گزارش دست‌کم ۱۳ پناهجوی از جمله یک ایرانی نیز از این حادثه نجات پیدا کرده اند.
این درحالی است که شماری زیادی از پناهجویان افغانستانی طی چند سال گذشته در دریای ترکیه و یونان غرق شده‌اند.
لازم به ذکر است که اکنون صد‌ها هزار مهاجر افغان در کشور‌های اروپایی به سر می‌برند که درخواست پناهندگی اکثر آن‌ها پذیرفته نشده است.
بر اساس آمارها٬ ترکیه سال گذشته جلو عبور بیش از ۴۵ هزار مهاجر افغان را گرفته که قصد ورود به اروپا را داشته‌اند. همچنین گزارش شده است که امسال نیز ترکیه مانع عبور ۴۲ هزار مهاجر افغان از ترکیه به کشور‌های اروپایی شده است.


نادر پژوهش (شاعر افغانستانی) در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره ادبیات امروز افغانستان و تحولاتی که جامعه و ادبیات این کشور پشت سر گذاشته‌، گفت: اگر به صورت کلی نگاه کنیم در ادبیات افعانستان هم مثل ادبیات ایران یک دوره مشروطیت داشته‌ایم که فضا بازتر بوده و در آن زمان داستان و شعر افغانستان خودی نشان دادند و داستان‌نویسانی مثل زریاب، اکرم عثمان و ... را داشتیم که آثارشان جزو کارهای جدی ادبیات ما محسوب می‌شود. بعد از آن دوره به دلیل تحولاتی که در افغانستان اتفاق افتاد؛ متاسفانه یا خوشبختانه ما یک دوره توقف را داشتیم و ادبیات افغانستان از افغانستان بیرون رفت و به شکل ادبیات مهاجرت در کشورهای مختلف (بیشتر پاکستان و ایران) به حیات خود ادامه داد. از آنجایی که زبان فارسی دری ما به زبان فارسی ایران نزدیک است، ادبیات مهاجرین ما بیشتر در ایران کار شد و مخصوصا ادبیات مقاومت که به مسائل داخلی افغانستان می‌پردازد، در آن سال‌ها توسط نسل اول و دوم مهاجران رونق گرفت.
این شاعر ادامه داد: پس از پایان دوره طالبان که ما دوره دولت موقت و انتقالی را داشتیم یعنی در این ۱۷-۱۶ سال اخیر فضا در داخل افغانستان هم مجدد باز شد و نویسندگان و رسانه‌های ما دوباره شروع به کار کردند و برخی ناشران هم فعال شدند. مثلا ما انتشارات تاک را داریم که از سال ۹۲-۹۱ کتاب منتشر می‌کند. آهسته آهسته یک نسلی از شاعران و داستان‌نویسان و رمان‌نویسان ما از کشورهایی مثل ایران و پاکستان و ... به داخل افعانستان بازگشتند و تاثیر خودشان را روی نسل بعدی داستان‌نویسان افغانستانی و نسل جوان‌تر ادبیات ما گذاشتند. اما باز در این دوران هم به دلیل ناامنی‌های داخل افغانستان متاسفانه همین نسل تازه بازگشته به افغانستان دوباره مهاجر شدند. با همه این‌ها در این ۱۷ سال اخیر ادبیات افغاستان فعال و پویا بوده و کارهای خوبی را از نویسندگان و شاعران کشور شاهد هستیم. همین انتشارات تاک بالای ۱۶۰ عنوان کتاب منتشر کرده که بیشترشان رمان و داستان کوتاه و شعر هستند.
پژوهش، سپس در ارزیابی‌اش از ارتباط اهالی قلم، ناشران و توزیع‌کنندگان کتاب ایران و افغانستان بیان کرد: فکر می‌کنم یک سلسله محدودیت‌ها به دلیل سیاست‌گذاری‌های دو کشور و تفاوت‌های منافع دو کشور بعضا اجازه نمی‌دهد که کتاب‌ها به راحتی از ایران وارد افغانستان و از افغانستان وارد ایران بشود. یعنی هر دو طرف در این حوزه اقدام جدی نکرده‌اند و نمی‌توانیم برای عدم ارتباط ارتباط اهالی قلم، ناشران و توزیع‌کنندگان کتاب ایران و افغانستان تنها یک طرف را ملامت کنیم. با این حال در افغانستان هیچ کتابفروشی مخصوصا در شهرهای بزرگ ما نیست که شما کتاب‌های ایرانی را داخل آن پیدا نکنید، مخصوصا کتاب‌های دانشگاهی از ایران به وفور وارد افغانستان می‌شود.
او افزود: شاید عدم ورود کتاب‌های داستان و شعر ایران به افغانستان به اندازه کتاب‌های دانشگاهی به دلیل بازار فروش بوده است، معمولا کتابفروش‌ها و پخشی‌ها کتاب‌هایی را وارد افغانستان می‌کنند که بدانند فروش خواهد داشت. کتاب‌های حوزه فلسفه، حقوق بین‌الملل و ... در افغانستان بیشتر خواننده دارد و شعر و داستان شاید کمتر مخاطب دارد و برای همین هم از ایران کمتر وارد کشور ما می‌شود. بیشتر افغانستانی‌ها با ادبیات کلاسیک ایران مثل حافظ و سعدی و مولانا آشنا هستند و با نسل شعر نو و داستان امروز ایران ارتباط چندانی ندارند که دلیلش همان بازار کتاب است وگرنه سیاست‌گذاری‌ها به گونه‌ای نبوده که به‌صورت جدی مانع از ورود این کتاب‌ها به افغانستان بشود. منتها در داخل ایران که خودم یک سال است به واسطه همکاری با سفارت‌مان آن را تجربه می‌کنم، از جانب ایران هم محدودیت جدی وجود ندارد و فقط به نظر می‌رسد رسانه‌ها و مطبوعات دو کشور مردم را با ادبیات و اهالی قلم همدیگر آشنا نمی‌کنند. محمدکاظم کاظمی و ابوطالب مظفری را خیلی از محافل ادبی ایرانی می‌شناسند و کتاب‌هایشان هم همین‌جا منتشر می‌شود و اتفاقا فروش خوبی هم در ایران دارند.
این شاعر افغانستانی همچنین با اشاره به  جایگاه مسائل اجتماعی در داستان و شعر امروز افغانستان یادآور می‌شود: مجموعه شعر خود من اتفاقات اجتماعی ده سالی را شامل می‌شود که در کابل زندگی کرده‌ام. «یک قرن خواب رئیس‌جمهور» هم به نوعی کنایه‌ای انتقادی است به کم‌کاری دولت در افغانستان است و اینکه سیاست‌مداران ما در دوره‌های مختلف خیلی کم در انجام وظایف خودشان جدی بوده‌اند. خوشبختانه در این دوره آخر دولت افغانستان سیاست‌گذاری‌های جدی صورت داده‌ است.
پژوهش، گریزی هم به حضور شعر و داستان افغانستان در جوایز ادبی ایران زد و اظهار داشت: احساس می‌کنم چون در افغانستان هنوز سوژه‌های بکری وجود دارد و داستان‌نویسان، رمان‌نویسان و شاعران ما می‌توانند دست روی موضوعاتی بگذارند که برای خواننده ایرانی هم تازگی و جذابیت داشته باشد. از آنجایی که شاعران و نویسندگان ما با تکنیک‌های ادبی و آیین نگارش و آرایه‌های داخل ایران هم آشنا هستند، این امر کمک می‌کند آثارشان بتواند حتی در بین ایرانیان هم بدرخشند. مثلا ما آقای الیاس علوی را داریم که چند سال پیاپی جایزه‌های خوبی گرفته یا محمدحسین محمدی که انتشارات تاک را هم مدیریت می‌کند و داستان‌هایش جایزه گلشیری را گرفته و نسل بعدی هم به همین صورت در ایران شناخته شده و می‌شود.
او درباره تاثیر ارتباط اهالی قلم فارسی‌زبان و انتقال تجربه میان آن‌ها در جهانی شدن ادبیات فارسی نیز گفت: تجربه ثابت کرده کسانی که توانسته‌اند از ادبیات فارسی نسل گذشته و نسل امروز ایران و افغانستان به درستی استفاده کنند، داستان‌هایشان به چند زبان زنده دنیا ترجمه شده است. مثل کارهای خالد حسینی یا عتیق رحیمی که باعث شده مردم دنیا شناخت بهتری از افغانستان پیدا کنند. اصولا ارتباط نویسندگان کشورهای فارسی‌زبان کمک می‌کند تا واژه‌هایی که در تاجیکستان وجود دارد یا در ایران و افغانستان و برای کشور دیگر فارسی‌زبان ناآشنا باشد، از مهجوریت خارج شوند و باعث هماهنگی و قدرت بیشتر زبان فارسی می‌شود. ترجمه کارهای عتیق رحیمی در ایران اتفاق جالی بود البته هستند داستان‌هایی از عتیق رحیمی در ایران که زبان فارسی خود او هستند و ترجمه نیستند.

پژوهش، در پایان در پاسخ به سوالی درباره ممیزی کتاب در افغانستان و اینکه آیا چاپ کتاب نویسندگان ایرانی در افغانستان برای عبور از سد سانسور است، بیان کرد: برخی ملاحظات در افغانستان هم وجود دارد ولی به این شکل که بحث ممیزی در ایران وجود دارد در افغانستان اتفاق نمی‌افتد. اگرچه حساسیت‌هایی در جامعه افغانستان هم وجود دارد و نویسنده افغان می‌داند که برای یک جامعه اسلامی و سنتی می‌نویسد و باید برخی شئونات و نزاکت‌ها را در نظر بگیرد چون ممکن است مشکلاتی برایشان ایجاد شود. منتها من یادم نمی‌آید که تا به حال کتابی در افغانستان چه رمان و داستان و چه شعر اجازه چاپ پیدا نکرده باشد.
منابع خبر
سایت های افغان جرمن آنلاین و آریایی

هیچ نظری موجود نیست: