صدای امریکا

۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۶, چهارشنبه

http://mehrwatan.com/wp-content/uploads/2013/12/124.jpg
محترم ملک ستیز، پژوهشگر ارشد روابط بین‌الملل
آیا سیاست همین است؟
در علم جغرافیای سیاسی یا (ژیوپولیتیک) شهر های مرزی اهمیت بارزی دارند. شهر های مرزی از پنج جهت قابل توجه ویژه هستند:
۱. تمامیت ارضی
شهرهای مرزی به سهولت مورد تهاجم بیگانگان قرار می‌گیرند. نفوذ مخالفین به اراضی این شهرها مساعد تر است.

۲. منافع اقتصادی
شهرهای مرزی منابع طبعیی به سان آب و هوا را در بر دارد و به جریان می‌اندازد. از سوی دیگر این شهر ها گذرگاه‌های وسایل نقلیه و مسافرین را مدیریت می‌کند و بر جریان سرمایه نقش بارزی بازی می‌کنند. 
۳. منافع سیاسی
هژمونی سیاسی بر شهرهای مرزی همیشه یک چالش کلان برای دولت‌های هم‌جوار بوده است. دولت‌ها متمول به زودی و سهولت می‌توانند حاکمیت سیاسی را در کشور های هم‌جوار فقیر مدیریت کنند. 
۴. منافع فکری 
جنگ فکری به ویژه استفاده از دین و مذهب از ابزارهای مهم بر حاکمیت شهرهای مرزی دولت‌ها می‌باشد. از این‌رو دولت‌های ایدئولوژیک و دینی دهلیز‌های فکری خود را بر دولت‌های هم‌جوار از شهرهای مرزی می‌کشند. 
۵. تسلط فرهنگی
ترویج فرهنگ بر شهرهای مرزی جدال همیشه‌گی دولت‌ها بوده است. برخی از دولت‌ها، شهرهای مرزی را به فرصت‌های خوبی برای هم‌گرایی منطقه‌یی تبدیل کرده اند. اما دولت‌های‌که سوی قصد دارند، هجوم فرهنگی را به مثابه ابزار تسلط و حاکمیت خود بر می‌گزینند. 


دولت‌هایی‌که (به سان افغانستان) همسایه‌گان زیادی دارد و از مرزهای بین‌المللی آبی بی‌بهره هستند، آسیب‌پذیرترین دولت‌های جهان به نسبت این پنج مؤلفه هستند. از این‌رو برای چنین دولت‌ها مهم است تا منابع و قدرت دفاعی در برابر مهارسازی این پنج چالش را در نظر گیرند. تجارب جهانی نشان داده است که:
۱. تمرکزگرایی منابع دفاعی و استخباراتی این چالش‌ها را بیش‌تر می‌سازد. برعکس دولت‌هایی‌که دارای شهرهای مرزی زیادی هستند، باید منابع و نهادهای رزمی، استخباراتی و امنیتی خود را تمرکز زدایی کنند. یعنی آن‌ها را در این شهرهای استراتژیک مستقر سازند.
۲. شهرهای مرزی را به لحاظ مدیریت ادارات محلی به گونه مسلکی تجهیز و حمایت اقتصادی کنند. هر قدری‌که ساختارهای اقتصادی رسمی در شهرهای مرزی منسجم و فعال باشند به همان پیمانه چالش‌های بالایی محدود تر می‌شوند. 
۳. دولت باید از لحاظ سیاسی بهترین برنامه‌های هماهنگی را با دولت‌های هم‌جوار و شهر های هم‌مرز فراهم سازد و بهترین کادرهای سیاسی خود را در این شهر ها بگمارد. 
۴. دولت‌ها، از لحاظ تخنیکی مرزها را در کنترول خود داشته باشد. کشورهای چند مرزی منابع زیادی را برای کنترول مرزها به خرچ می‌دهند. زیرا امنیت ملی ارجحیت زیادی برای این دولت‌ها دارد. در واقع امنیت ملی سبب گسترش امنیت اقتصادی می‌شود.

و در اخیر…
من مشکلی را در منابع دفاعی و استخباراتی نمی‌بینم. مشکل اساسی ما مشکل سیاسی است. ما سیاست را به معنای بودن در قدرت و حکم‌رانی به گونه قبیله‌یی آن می‌شناسیم. من به این باورم که سیاست چیزی غیر از این است!

هیچ نظری موجود نیست: