«هرگز افغانستان را ندیدهام»؛ شش میلیون افغان اخراجشده، زندگی را زیر حاکمیت طالبان از نو آغاز میکنند
سالخوردگان با چهرههایی درهمکشیده و به کمک عصاهای زیربغل، به سختی راه میروند. کودکان با چشمانی گشوده خیره ماندهاند و مرغهایی را در آغوش گرفتهاند که از خانههایشان آوردهاند؛ خانههایی که به ناچار پشت سر گذاشتهاند.
جنگ و دیپلماسی چه رابطهای دارند؟ دکترین جدید ترامپ چه چیزی را تغییر داد؟
ترجمهی: نويد اخگر
سوفیا گونزالس، ترجمهی: نويد اخگر
جنگ ادامه سیاست است؛ رابطهای که کلاوزویتس آن را توضیح داده بود و در این معنا، در تهران و واشنگتن اتفاق تازهای رخ نداده است. جنگ همواره بخشی از سیاست قدرتها بوده و امپریالیسم و دولتهای آمریکا نیز طی چند سده از نیروی نظامی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده کردهاند. آنچه در رویکرد ایالات متحده و رئیسجمهور آن، ترامپ، تازگی دارد، نه تغییر رابطه جنگ و سیاست، بلکه دگرگونی رابطه جنگ و دیپلماسی است. دکترین نوظهور ترامپ مرز میان جنگ و دیپلماسی را از میان برداشته است؛ جنگ به بخشی از خودِ روند مذاکره و چانهزنی سیاسی تبدیل شده است. ترامپ جنگ را به روی میز دیپلماسی آورده است؛ جایی که تهدید به استفاده از زور در کنار مذاکره قرار میگیرد و صلح، به جای آنکه افق نهایی دیپلماسی باشد، به وقفهای موقت در روند اعمال فشار تبدیل میشود. در دکترین ترامپ، دیپلماسی تهی از معنا شده است. سوفیا گونزالس در مقاله «وقتی دیپلماسی بخشی از جنگ میشود» به این دکترین نوظهور ترامپ میپردازد.
یک سیاره، هزار خطکشی: توهمِ “دهکدهی جهانی”
خسرو باقرپور
مفهوم (دهکدهی جهانیی پیوسته)* تصویری از یکپارچگی و روان بودن پیوندها به ذهن وارد میکند. با این حال، تحلیل دقیقِ ساختارهای سنجش روزمره در مورد همهچیز، از فرمتهای زمانی و استانداردهای متریک گرفته تا زیرساختهای ریلی و الکترونیکی، پرده از یک واقعیت تلخ و چندپاره برمیدارد. این نوشتار با بررسی مصادیق عینی در جغرافیای سیاسیی جهان، از بریتانیا و آمریکا تا مرزهای شوروی سابق، سوئیس و روستاهای شرق، نشان میدهد که ناهمگونیی استانداردهای جهانی، صرفاً یک چالش مهندسی، استنباطی، یا تفاوت فرهنگی ساده نیست. این ناهمگونی، بازتابی از کلونیالیسمی ساختاری و مدرن است که با “برزخی” کردن مردم و ایجاد احساس غربت و نومیدی در درون و بیرونِ مرزها، مانع از شکلگیریی همبستگی و همدردیی جهانی، عدالت فراگیر و دموکراسی واقعی میشود. در نهایت، این پژوهش با تکیه بر آرا و نگاه فیلسوفانهی برادر شاعرم و دوست سالیان طولانی؛ زندهیاد اسماعیل خویی، در یک چهارپارهی کمنظیر، بر ضرورت یک مهندسیی اجتماعی و حقوقیی جدید برای یکپارچهسازیی معیارهای زیست بر روی سیاره ما تأکید میکند.
هشیاری پس از توافق آتش بس
علی جنوبی
هر روزنهای که بتواند خطر جنگ را عقب براند، در ذات خود امری مثبت و قابل دفاع است، زیرا جنگ نه تنها یک ابزار سیاسی، بلکه یک فاجعه تمامعیار انسانی است که پیش از هر چیز زندگی مردم عادی را نابود میکند، زیرساختها را ویران میسازد و آینده یک جامعه را به قهقرا میبرد. از این منظر، هر نوع کاهش تنش یا جلوگیری از درگیری نظامی، حتی اگر محدود، موقت یا ناپایدار باشد، ارزشمند است و نمیتوان آن را نادیده گرفت. اما مسئله اساسی دقیقاً از همینجا آغاز میشود: این دستاورد، اگر بهدرستی فهم نشود، میتواند به یک خطای تحلیلی خطرناک تبدیل شود. پایان یا کاهش جنگ، پایان بحران نیست ، بلکه صرفاً تغییر شکل آن است .
جولیان بورگر خبرنگار ارشد بینالمللی در تفسیری در روزنامه گاردین نوشت: اعلام آتشبس دو هفتهای در جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل، به دونالد ترامپ این امکان را داد که بازگشایی تنگه هرمز را به عنوان نشانهای از موفقیت خود و آغاز دورهای تازه در خاورمیانه معرفی کند، اما برآیند کلی تحولات نشان میدهد این ایران است که در آستانه گفتوگوهای پیش رو، با موقعیتی قویتر از پیش وارد میدان میشود. در این ارزیابی، تهران هرچند زیر ضربات سنگین جنگ آسیب دیده، اما ساختار حاکمیتش از هم نپاشیده، توان بازدارندگیاش به طور کامل از میان نرفته و مهمتر از همه، اهرمهای اصلی فشار خود را نیز حفظ کرده است.
چگونه از کودکان در برابر آسیبهای روانی جنگ محافظت کنیم؟
جنگ یکی از بیرحمانهترین تجربهها برای کودکان است چون احساس امنیت آنها را مختل میکند و بر رشد روانی آنها تاثیر منفی میگذارد و اثرات ماندگاری به جا میگذارد که تا سالها باقی میماند.
امید، باارزشتر از پیروزیست
ریوار آبدانان
چند نکته پیرامون فضای سیاسی و اجتماعی پس از خیزش سرتاسری دیماه ۱۴۰۴:
۱ـ خامنهای، کشور ایران را به یک گتوی بزرگ تبدیل کرده. خیابانها دیگر مکانهای عمومی جامعه نیستند؛ به مکانهای هولوکاست و مردمکُشی مبدل گشته و کارکردی شبیه به کورههای انسانسوزی نازیها پیدا کردهاند. جامعه در چنین وضعیتی که فضای عمومیاش اشغال شده، بههیچوجه نمیتواند زیستی عادی داشته باشد. شمارهها از وقتی جای نام کشتهشدهگان را گرفتهاند هراسآور گشتهاند. سوگ و اندوه، سایهاش را بر سر تمام شهرها افکنده است. رژیم میکوشد تا با جنگ روانیای که پس از کشتارها و از راه القای ترس و نومیدی در جامعه بهراه انداخته، مردم خشمگین و زخمخورده را دچار «احساس ناتوانی و فلجشدگی» کند. رژیم میخواهد «امید» را بهعنوان آخرین و محکمترین سنگر، در قلبها و ذهنها نابود کند تا شهروندان دچار این احساس خُردکننده شوند که: «اینبار هم نتوانستیم رژیم را از پا درآوریم، پس اینکار شدنی نیست».
چپ ایران، حق تعیین سرنوشت و مسئله قومگرایی (نقدی بر یک بدفهمی تاریخی و پیامدهای معاصر آن)
مجید ملکی
بحث «حق تعیین سرنوشت ملل» در گفتمان بخشی از چپ ایران، بیش از آنکه حاصل تحلیل مشخص از ساختار اجتماعی و سیاسی ایران باشد، میراثی است از سنتهای نظری چپ قرن بیستم که اغلب بدون بازسازی انتقادی به زمینهی ایرانی منتقل شدهاند. این مفهوم در خاستگاه تاریخی خود، پاسخی بود به وضعیت مستعمرات و امپراتوریهای چندملیتی کلاسیک، اما تعمیم آن به ایران، بدون در نظر گرفتن تاریخ شکلگیری دولت–ملت و مناسبات طبقاتی در این کشور، به ابهامهای نظری و سیاسی دامن زده است.
رقص شیطان در خون جوانان وطن
خانلر کوشکی
چرا یک تظاهرات معیشتی به چنین کشتار وحشتناکی منجر شد. چه نیروها و یا ترکیبی از نیروها این سرنوشت شوم را رقم زدند. در یک سو ج.ا قرار دارد و در سوی دیگر رضا پهلوی با حمایت اسراییل و امریکا. در این میان جنبش اصیل مردم بود که قربانی شد با هزاران کشته از جوانان از جان گذشته و آرزومند.
هاآرتص: حملهٔ آمریکا به ایران تغییر رژیم را تضمین نمیکند؛ میتواند به هرجومرج منجر شود
برگردان: هرمس برادری
رویکرد تقابلی دونالد ترامپ بر این فرض استوار است که استفاده از زور میتواند نظم سیاسی ایران را دگرگون کند. اما در غیاب یک ائتلاف بینالمللی، با اپوزیسیونی چندپاره و نیروهای امنیتی ریشهدار، جنگ بیش از آنکه به تغییری پایدار بینجامد، ممکن است بیثباتی را تشدید کند.
«ترامپ زیاد حرف میزند، اما باید مطمئن باشد که پاسخ را در میدان نبرد دریافت خواهد کرد.» این هشدار را سرتیپ مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، جمعهٔ گذشته اظهار کرد. موسوی که پس از کشتهشدنِ سلف خود، سرتیپ امیرعلی حاجیزاده، در حملهای اسرائیلی، در تاریخ ۱۴ ژوئن به این سمت منصوب شد، روز ۲۴ ژانویه گفت که ایران «در اوج آمادگی دفاعی قرار دارد و آمادهٔ مقابله با هرگونه تجاوز است.» او افزود خسارتهای جنگ گذشته جبران شده و تولید تسلیحات ایران بیش از هر زمان دیگری است.
اختلاف در راس طالبان؛ یافتههای بیبیسی از کشمکشها در کابل و قندهار در جریان قطع اینترنت
یک فایل صوتی درز کرده از سخنان رهبر طالبان نشان میدهد بزرگترین نگرانی او نه تهدید خارجی، بلکه خطر از درون افغانستان است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در این فایل صوتی درباره «تقابل داخلی» هشدار میدهد که ممکن است مقامهای حکومت طالبان را رودرروی هم قرار دهد.
با شعلهور شدن موج تازهای از اعتراضات مردمی در دهها شهر ایران، بخشی از رسانهها و تلویزیونهای راستگرای سلطنتطلب چون ‘ایران انترنشنال’ بار دیگر به صحنه آمدهاند تا واقعیت مبارزه مردم را تحریف کنند. این رسانهها با برجستهسازی گزینشی برخی شعارها و تصاویر، میکوشند اعتراضاتی را که از دل خشم انباشته شده بیش از چهار دهه سرکوب، فقر، تبعیض و استبداد مذهبی زاده شده است، به پروژه بازگشت سلطنت و «پهلوی» تقلیل دهند؛ گویی مردم ایران برای پهنکردن فرش قرمز و استقبال از منجی خیالی به خیابان آمدهاند.
تایم: «الگوی مادورو» برای ایران خطرناک است؛ فشار خارجی لزوماً به گذار دموکراتیک نمیانجامد
در پی گزارشهایی درباره برکناری و انتقال نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، به نیویورک توسط نیروهای آمریکایی، در بخشی از افکار عمومی این فرض قوت گرفت که اگر ایالات متحده توانسته «رهبر مستقر» یک حکومت اقتدارگرا را در کاراکاس کنار بزند، ممکن است همین سناریو در ایران نیز تکرار شود و آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سرنوشتی مشابه پیدا کند. سانام وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در «چتمهاوس»، در یادداشتی در بخش Ideas مجله تایم این تصور را «اساساً خطا» و حتی «خطرناک» میداند—بهویژه برای ایرانیانی که امیدوارند تغییر سیاسی معناداری رخ دهد.
نگاهی تحلیلی بر پیروزیی زهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک
همانگونه که انتظار میرفت، زهران ممدانی پیروز قاطع مبارزات انتخاباتی برای کسب مقام شهرداریی نیویورک شد. مبارزهای که ابر و باد و مه و خورشید و فلک در آمریکا هرچه کردند حریف تحولطلبان جوان نیویورکی نشدند.
زهران ممدانی (Zohran Kwame Mamdani) سیاستمدار جوان آمریکایی-اوگاندایی است که از سال ۲۰۲۱ نمایندهی مجلس ایالتیی نیویورک در منطقهی آستوریا -کوئینز است. او یکی از چهرههای برجستهی جناح سوسیالدموکرات در سیاست شهری آمریکا به شمار میرود و عضوی از “سوسیالیستهای دموکرات آمریکا” (DSA) است.
به کجا برویم؟ گزارش نیویورک تایمز از اخراج یک میلیون افغانستانی از ایران
افغانستانهایی که از ایران اخراج و رانده میشوند در افغانستان چه سرنوشتی مییابند؟ نیویورک تایمز در یک گزارش همراه با عکسهایی تکاندهنده از مناطق مرزی و مراکزی که پناهندگان افغانی در آنجا تخلیه میشوند نوشته است: افغانستانهای اخراجی از ایران با آیندهای نامعلوم در افغانستان دست و پنجه نرم میکنند، جایی که فقر گسترده و محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران در انتظار آنهاست
افغانهایی که مجبور به ترک ایران میشوند، با آیندهای نامعلوم در افغانستان دست و پنجه نرم میکنند، جایی که فقر گسترده و محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران در انتظار آنهاست.
در مرز آغشته به خاک و شن بین ایران و افغانستان، هر روز تقریباً ۲۰ هزار نفر از مرز عبور میکنند – افغانهای شوکه و ترسیدهای که در موجی از سرکوبهای هدفمند و بیگانههراسی، با اندک دارایی از ایران اخراج شدهاند.
به گفته آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، از ماه ژانویه تاکنون، بیش از ۱.۴ میلیون افغان در جریان سرکوب پناهندگان بدون مدرک توسط دولت ایران، از این کشور گریخته یا اخراج شدهاند. بیش از نیم میلیون نفر نیز درست پس از جنگ بین اسرائیل و ایران در ماه گذشته، مجبور به ترک این کشور و ورود به افغانستان شدهاند. آنها به وطنی بازگشتهاند که از قبل با بحران شدید انسانی و محدودیتهای سختگیرانه علیه زنان و دختران دست و پنجه نرم میکند. این یکی از بدترین بحرانهای آوارگی در دهه گذشته است.
خرابههای بجا مانده از ۱۲۰ مغازه بازار آهن پایتخت؛ چه کسی مسئول است؟
شعلههای آتش ثانیه به ثانیه گستردهتر میشد، سیاهی دود و رنگ آتشین آتشسوزی خبر از حادثهای تلخ در بازار آهن داد، ۱۵ ساعت تلاش آتشنشانان بالاخره نتیجه داد و آتش صبح روز بعد مهار شد. اما بازهم سه فرد که در این آتش سوختند و هفت نفر مصدوم نیز خبر از آتشسوزی گسترده در بازار آهن را داد.
ترکیه هم خبرنگاران را می کشد، اعتراض در سلیمانیه به دنبال قتل دو خبرنگار زن کرد
۲ خبرنگار زن در حمله هوایی ترکیه به کردستان عراق، کشته شدند. به دنبال این اتفاق، تجمع اعتراض آمیز در این منطقه برگزار شد.
خبرگزاری فرانسه نوشت: “دهها نفر روز شنبه در سلیمانیه، دومین شهر بزرگ اقلیم کردستان در شمال عراق، تجمع کردند تا حمله هواپیمای بدون سرنشین منتسب به ارتش ترکیه را که منجر به کشته شدن دو خبرنگار زن شاغل در نهادهای مرتبط با حزب کارگران کردستان (پ ک ک) شد، محکوم کنند”.
