دو قرائت رقیب از امپریالیسم در مارکسیسم 

 نادر کلهری

بازخوانی دو روایت در پرتو وضعیت ایران امروز؛

از بحران انترناسیونالیسم تا ایده انترناسیونالیسم دووجهی

از جنگ اوکراین تا جنگ غزه، از تنش‌های فزاینده میان ایران و اسرائیل تا رقابت روزافزون ایالات متحده و چین، جهان بار دیگر وارد دوره‌ای شده است که در آن مسئله جنگ، امپریالیسم و نظم بین‌المللی به مرکز مباحث سیاسی بازگشته است. در چنین شرایطی، نیروهای چپ نیز بار دیگر با پرسش‌هایی مواجه شده‌اند که تصور می‌شد با پایان جنگ سرد اهمیت گذشته خود را از دست داده باشند. چگونه باید با مداخلات قدرت‌های بزرگ، جنگ‌ها، تحریم‌ها و اشکال گوناگون سلطه جهانی برخورد کرد؟ آیا وظیفه اصلی چپ مقابله با امپریالیسم است یا دفاع از جنبش‌های اجتماعی و مطالبات دموکراتیک؟ و هنگامی که این دو هدف در تعارض قرار می‌گیرند، کدام‌یک باید در اولویت قرار گیرد؟

واکاوی ناسیونالیسم قومی و چپ خلقیِ دستیار آن 

 محمود قزوينی

من در این مطلب هدفم پرداختن به گروههای ناسیونالیست قومی در عرصه سیاسی نیست. یک چشمه از سیاست و عملکرد ارتجاعی و ضد انسانی این گروهها و احزاب را مردم ایران و کردستان در جریان حمله نظامی آمریکا و اسرائیل تجربه کرده اند. مردم دیدند که اینها ، آن شش حزب قومپرست کرد، چگونه کفش و کلاه کرده بودند تا برای اهداف سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل مردم کردستان را وارد جنگی ناخواسته و نا برابر و ضد انسانی و فاجعه بار کنند. ستم و تبعیض بر مردم کردستان و مبارزه برای رفع این ستم و تبعیض هیچگونه حقانیتی به گروهها و دسته های مخرب که به نام  این مردم ادعای نمایندگی آن را دارند نمی دهد. شکی نیست که دامن زدن به هویت‌های کاذب ملی و قومی موجب تقویت این جریانات می‌شود و این مطلب به همین موضوع می‌پردازد و به نقش برخی از جریانات چپ خلقی که با «اتنیک‌دوستی» و باد زدن به هویت‌های قومی، آب به آسیاب این جریانات می‌ریزند، اشاره می‌کند. وقتی کارگر، زندانی، زن، کودک و… به کارگر کرد و کارگر بلوچ، به زندانی عرب و زندانی ترک و زندانی بلوچ، به کودک کرد و کودک بلوچ و به زن بلوچ و زن کرد و زن بلوچ و… تبدیل می‌شوند، هویت‌های قومی جای هویت‌های انسانی را می‌گیرند.زمانی که مردم بلوچستان، مردم کردستان، مردم ترکمن صحرا، مردم آذربایجان و… بطور دائم خلق و یا ملت بلوچ، کرد، ترکمن و آذری تعریف می شوند، راه برای تقویت و گسترش انواع و اقسام گروههای هویتی قومی باز میشود. مطلب من بر سر این است که در مبارزه با رفع ستم های ملی و مذهبی نباید ذره ای به حساب جریانات ملی و مذهبی ریخته شود. برعکس این مبارزه باید به شکلی  صورت گیرد که نفوذ هرگونه ناسیونالیسم، چه شووینیستی و چه ملی و قومی را سد کند.

 

زرغونه ژواک عطاء

فعال حقوق زن ، ژورنالیست وفعال فرهنګی

هموطنان محترم ودوستان ګرامی !

پیام مورخ 27 اپریل سال 2026 مصادف به هفتم ثور سال ۱۴۰۵

###################

روی سخن ام متوجه آنعده سیاسیون و قلم بدستانیست که درین دو روز مصروف حوادث هفت و هشت ثور اند !

از حوادث تاریخی و نقش بازیګران حریص منطقوی و جهانی با این همه برهنه ګی های کنونی هنوز که هنوز است هم نیاموختیم مصروف هستیم تا بار ملامتی های بزرګ را بر شانه های کوچک حواله ویا هم انګشت ملامتی را به سوی یک دیګر ګرفته حواله حریفی نمایم که آن خود فریب خورده ای چرخ سیاست های بزرګ زمان بوده .

 
میرعبدالواحد سادات 

دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران افغانستان

بسته ماندن دروازه های مکاتب بروی دختران افغانستان ، برای پنج سال متوالی به معنی : 

سیر قهقرایی افغانستان به عصر حجر است ! 

بدینرو : 

این فاجعه بزرگ فرهنگی ، سلامت جامعه و مصالح علیای افغانستان را تهدید مینماید ! 

پس : 

بزرگترین رسالت انسانی ما در احوال جاری دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران ما بخاطررفتن به مکتب است : 

 
محترم محمد ولی

جنگ پاکستان با افغانستان و مردم افغانستان نیست !!

بعضی ها بنابر عدم فهم سیاسی و حقوقی و عده ای هم نسبت عقده مندی یا استراتژی سیاسی خاص خودشان می‌گویند این جنگ با مردم افغانستان نیست . افغانستان محدود به حدود جغرافیایی قبول شده موجود دارای نفوس و حاکمیت است .

وقتی طیارات پاکستان حاکمیت کشور را نقض کرده بر مردم آن بمب می‌ریزد و می‌کشد معنی آن این است که با این سرزمین در همین ساحه جغرافيايي و مردم مسکون در آن در جنگ است. آنانیکه نمی‌دانند خط شان جدا باشد ، اما ضرور است تا بر بنیاد مسئولیت ملی و وطنی روی استراتژی آنهای مکث گردد که وظیفه دارند علیه منافع مردم و مصالح کشور تبلیغ نمایند .

 

عارف عرفان 

 درباب افسانه های شکست شوروی وپیروزی مجاهدین

به بهانه ۲۶ دلو ؛

خروج شوروی از افغانستان: شکست نظامی یا تصمیم ژئوپولیتیک؟

مقدمه

جنگ افغانستان (۱۹۷۹–۱۹۸۹) یکی از مهم‌ترین تقابل‌های دوران جنگ سرد بود که همواره در روایت‌های سیاسی و تاریخی به‌گونه‌های متفاوت تفسیر شده است. روایت غالب غربی در دهه ۱۹۹۰ این بود که اتحاد شوروی در افغانستان شکست خورد؛ اما در سال‌های بعد، با دسترسی به اسناد بیشتر و تحلیل‌های ژئوپولیتیک عمیق‌تر، شماری از دیپلمات‌ها و پژوهشگران غربی به نتیجه‌ای متفاوت رسیدند:

 
 احمد محمود امپراطور

فراموشی در حیات تقدیس در ممات

جامعه‌ ای که تنها پس از مرگ فرد به ارزیابی و سنجش ارزشهای انسانی او می‌ پردازد، عملاً از درک و پذیرش زیبایی‌ ها و معانی زندگی غافل است و توجهی به حضور فعال و تاثیر گذار عزیزان در زمان حیات شان ندارد.

 از غریزه تا نظریه: چپ در جست‌وجوی خویشتن 

 بیلیانا وانکوفسکا، ترجمه ی: نوید اخگر

در نشستی با همکارانی از اروپای مرکزی و شرقی، پنهان نکردم که چپ‌گرا هستم و سوسیالیسمِ چین را الهام‌بخش می‌دانم، نه به‌عنوان الگو، بلکه محرک. واکنشِ مخاطبانم سردرگمی بود و در مواردی خصومتِ آشکار با صرفِ ذکرِ سوسیالیسم. یکی از همکاران، شوخی‌کنان اما با مهربانی، در گوشم گفت سال‌هاست یک کمونیستِ زنده ندیده است

نویسنده در کنار پدرش، لیوبه وانکوفسکی

 
محترم محمد ولی

عقل سلیم فضل است ارث پدر نباشد .

اگر یکی گوید اولاده یما پادشاه هستم ، با گشتاسب نسبت خانوادگی دارم و از نسل خانواده‌اسپه ها هستم ، دیگری بگوید اولاده ضحاک مار بدوش میباشم ، از نسل کوروش کبیر هستم ، دیگری بگوید اولاده کوچیده های کاشغر میباشم ، دیگری بگوید از بقایای اسکندر کبیر هستم ، کسی خودرا از اجداد عرب به حساب آورد، دیگری بگوید اولاده زیرک بابا هستم ، کرلانی و درانی و غلجایی میباشم ، دیگری خودرا از نسل خوارزم شاهیان بداند و دیگری به بقایای شاهان مغولی بودن بنازد و هر یک افتخار به پادشاهی اجداد خود کرده ، ادعای تفوق نسلی و اجداد نماید و از سه هزار سال سوابق حکمروایی اجدادی نام برده برتری هویتی و نسلی تاریخی نماید با این خود بزرگ جلوه دهی چه کسی یا قومی و ملیتی درین محوطه جغرافیایی باقی می ماند ؟

 نصیر فیاض

 /۱۸ /۰۱ ۲۰۲۶ 

چرا امریکا از حمله علیه ایران پا به عقب کشید

 تحولات اخیر در حوزه روابط بین الملل و دامنه اعتراضات اخیر در ایران قاعده تحلیل آگاهان سیاسی و تعداد معدود از تحلیل گران روابط بین الملل را به طرز عجیبی به چالش کشید. 

 زمانی که جنبش از تحلیل باز می ماند، مکانیزم های انحراف در جنبش های اعتراضی 

 الف. کیوان

جنبش اعتراضی وقتی می تواند از سطح واکنش لحظه ای عبور کند که دو توانایی را همزمان حفظ کند. یکی سنجش دقیق وضعیت عینی، یعنی دیدن واقعیت میدان بدون وهم و اغراق، دیدن نسبت نیروها، منافع تعیین کننده، ظرفیت سازمانی، و محدودیت های واقعی. دیگری صورت بندی واقع گرایانه مسئله و امکان ها، یعنی ترجمه همین شناخت به هدف های میانی، ابزارهای فشار، شکل های سازماندهی، و راهبردهای عملی.

 
میرعبدالواحد سادات

 

گذار نظام بین‌الملل از:

«قانون جنگل» به «جنگلِ بدون قانون»

عصر شکست ارزش‌ها

و عروج اژدهای  شرور

تحلیل حقوقی–فلسفی افول حاکمیت قانون در نظم جهانی معاصر

نظام بین‌الملل معاصر در سه دهه اخیر شاهد روندی فزاینده از تضعیف قواعد حقوقی، نهادهای چندجانبه و ارزش‌های هنجاری بوده است ، روندی که به‌ویژه پس از « پایان جنگ سرد » و با تشدید یک‌جانبه‌گرایی قدرت‌های بزرگ، شتاب گرفته است.

 یک بعدازظهر در کرملین: گورباچف، سامانتا اسمیت و رؤیای صلح در عصر امپریالیسم 

 تیموتی ویلر، برگردان: الف. پویان

تیموتی ویلر، سردبیر بازنشسته‌ی People’s World، از خطر همیشگی امپریالیسم و رویدادی تاریخی در اتحاد شورویِ سال ۱۹۸۸ می‌نویسد؛ از روزی که در حاشیه‌ی کتاب پروسترویکا زیر عبارت «همزیستی مسالمت‌آمیز» خط کشید و ساعتی بعد، میخائیل گورباچف، رهبر شوروی، را در گفت‌وگو با مادرِ داغدارِ یک فعال جوان دید.

 واکاوی یک جابجایی در چپ امروزین، بازگشت به «تحلیل مشخص از شرایط مشخص» 

 الف. کیوان

 چپ نو را می‌توان به‌مثابه چرخشی در دستور کار چپ فهمید؛ چرخشی که از سیاست طبقاتی کلاسیک و مسألۀ قدرت به سوی مبارزات پراکنده پیرامون آزادی‌های فردی، حقوق، فرهنگ و سبک زندگی حرکت می‌کند. این تغییر در مقطعی تاریخی توانست مسائل واقعی و سرکوب‌شده را مرئی کند، اما هنگامی که به‌جای تکمیل اقتصاد سیاسی، جانشین آن شد، تضاد طبقاتی از محور تحلیل به حاشیه رانده شد و سیاست از عرصۀ تولید و رویارویی با دولت به فرهنگ، رسانه و کنشگری کوتاه‌مدت عقب نشست

ملک ستیز، پژوهشگر ارشد روابط بین‌الملل

۰۸ /۱۲ ۲۰۲۵

 ستراتژی جدید امنیت ملی امریکا پشت اروپا و زلینسکی را خالی کرده است

 نخست،این را توضیح دهم که زمانی من جنگ اوکراین را تحلیل میکنم، برخی ازتحلیل گران ایرانی تصورمیکنند که گویا من پوتین را رجحان می دهم . 

دوستان عزیز! من یک متخصص و استاد دانشگاه هستم و هیچ وابستگی و علاقمندی با سیاست مداران در ُکل ندارم. من عمل کرد آنان را تحلیل می کنم و نگاهم به این مسایل برگرفته از آموزه ها، تجارب و داده های تاریخی بر بنیاد علوم سیاسی و روابط جهانی است. وقتی ستراتژی امریکا را ابزار مهم قدرتمداری این کشور میخوانم به این معنا نیست که من ترامپ را درتحلیلم رجحان بخشیده ام. همین اصل در باب پوتین نیز مصداق است. اما بیاییم روی اصل موضوع: 

 «رنج» و انسانِ خاورمیانه‌ای

 امیر خوش‌سرور

چگونه می‌توان میان «رنج وجودی» و «رنج تاریخی» پل زد؟ آن‌چه در سطح فلسفی [مناظره‌ی ژیژک و پیترسون] به‌صورت خلأ معنا، رهاشدگی یا بحران سوژه طرح می‌شود، در جغرافیای خاورمیانه در قالب ساختارهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و… ظهور می‌کند. در نتیجه، رنج نه تنها تجربه‌ای درونی، بلکه امری عمومی، مشترک و سیاسی می‌شود

 نه عبور از اردوگاه، نه ساختن اردوگاه جدید؛ ضرورت خط مستقل طبقه کارگر، علیه امپریالیسم و علیه دیکتاتوری

 الف. کیوان

این بحث از یک نکته واقعی شروع می شود، بخشی از چپ ایران در سال های اخیر، به جای تحلیل طبقاتی و سازماندهی اجتماعی در داخل، به تحلیلگر ژئوپلیتیک تبدیل شده است. این یعنی چه، یعنی زبان چپ، به جای اینکه از نان، کار، حق تشکل، آزادی های دموکراتیک، شکاف طبقاتی، و مبارزه با مناسبات استثمار حرف بزند، به تدریج پر می شود از واژه هایی مثل محور، بلوک، بازدارندگی، توازن قوا، امنیت منطقه ای، و منطق دولت ها. نتیجه این جابه جایی ساده است، هرجا صف بندی دولت ها تیزتر می شود، سیاست طبقاتی عقب می رود، و هرجا «دشمن خارجی» برجسته تر می شود، نقد استبداد داخلی یا تعلیق می شود یا با اما و اگر خنثی می گردد. در این جابه جایی، «تضاد اصلی» گاهی چنان به آمریکا و اسرائیل تقلیل پیدا می کند که نقد استبداد داخلی، سرکوب، فساد، تبعیض، و سیاست های ضد کارگری یا عقب می افتد یا با هزار اما و اگر خنثی می شود. تا اینجا، هشدار درست است و باید جدی گرفته شود.

 مارکس، دموکراسی و نقد سیاست- گفت‌وگو با الکس دِمیروویچ، پژوهشگر ارشد بنیاد رزا لوکزامبورگ، ترجمه ی: علی مختاری

 ما اکنون شاهد آن هستیم که از دل جوامع لیبرال، وعده‌های اقتدارگرایانه‌ی بی‌واسطگی بیرون می‌آید. ترامپ سخنانی می‌گوید شبیه به هیتلر: «من صدای شما هستم»، «دیگر به فرآیندهای سیاسی نیاز نداریم». در نهایت، او انتخابات را رد می‌کند. اما این پایان میانجی‌گری نیست، بلکه نشان‌دهنده جدایی حداکثری فرآیندهای تصمیم‌گیری از جامعه است. در برابر این رویکرد، مارکس گسترش انتخابات به همه‌ی عرصه‌ها را مطرح می‌کند…

 

میر عبدالواحد سادات

باز هم

حی علی الفلاح تاریخی !

نشر فراخوان انجمن در هفته گذشته با واکنش بسیار گسترده ، پاسداران سیادت قانون و طرفداران انفاذ قانون اساسی قرار گرفت و شخصیت های گران ارج علمی ، ملی و فرهنگی و همچنان نهاد های سیاسی ، اجتماعی و مدافعان حقوق و ازادی و داعیه بر حق زنان و دختران ، همنوایی و‌ پشتیبانی شانرا اعلام فرمودند .

میر عبدالواحد سادات

حی علی الفلاح تاریخی

بهترین گرامیداشت شایسته از (۲۸) اسد روز استرداد استقلال افغانستان این است:

- تا به آرمان مشروطه خواهان، آزادیخواهان و محصلان استقلال احترام و بخاطر تحقق خواست و اهداف بزرگ شان که درین صد سال و در مقاطع مختلف با شکست مواجه گردیده است تلاش نماییم.