مذاکرات ایران و آمریکا
بنبست دیپلماتیک، پیشدرآمد تشدید تنشهای جدید؟
یوری ماواشف (Yuri MAVASHEV)، خاورشناس و مدرس گروه سیاست جهانی و اقتصاد جهانی در دانشکدۀ مدیریت آکادمی اقتصاد ملی و مدیریت عمومی جنب ریاست جمهوری روسیه
ا. م. شیری- خُب، با این حساب رسیدیم. رسیدیم به آنجا که نباید به مذاکره، حداقل بطور مسقیم، تن میدادیم. بدنبال نخستین دور مذاکرات، تنگۀ هرمز را به امید «آزاد شدن برخی از دارایی مسدود شدۀ خودمان» از دست دادیم. در این رابطه، رئیس جمهور لات و بیادب آمریکا و معاون او اظهار داشتند که قصد دارند از «ریش ما» ببُرند بهچسبانند به «سبیل ما»! روشنتر، از خود ما، به خود ما، منتها در قالب هولناک! یعنی با ۵۰۰ میلیون دلار (برخی از دارایی مسدود شدۀ ایران) محصولات کشاورزی از تولیدکنندگان آمریکایی خریداری کنند: تنگۀ هرمز در مقابل محصولات کشاورزی فوقتراریختۀ آمریکا!
متأسفانه، تیم مذاکرهکنندۀ کشور ما در مجموع همان تیم روحانی- ظریف (برجام بدنام) است منتها بدون حضور ظریف ولی با مشارکت روح او (آقای عراقچی) و به جز آقایان قالیبافت و همتی، وزیر برکنار شده با استیضاح! باز هم متأسفانه، نمیدانیم «نظر دیگر» حضرت آقا مجتبی چیست!
در این رابطه، لازم به تأکید است به هیچ وجه نباید اجازۀ ورود به هیچ نوع محصول کشاورزی بیماریزای آمریکایی به کشور ما، حتی به میزان یک کیلوگرم، چه بطور مستقیم و چه غیرمستقیم یا از طریق واسطههای «خوش خط و خال» داده شود. اجازۀ واردات محصولات کشاورزی آمریکایی، فقط بمعنی خیانت نیست، بلکه مساوی است با جنایت هولناک علیه کل ملت ایران!
در بارۀ چیستی و چگونگی محصولات کشاورزی آمریکایی، به توضیحات و آمارهای تکاندهندۀ خانم سیده سارا دستوم، متخصص بهداشت و تغذیه، رجوع کنید: در خود آمریک،۴٠ میلیون بیمار دیابتی؛ ١١۵ میلیون بیمار قلبی عروقی؛ سالانه ٢ میلیون بیمار سرطانی و ۴٠ درصد در خطر ابتلا؛ ٢۵ درصدد بیماریهای نادر و ژنتیکی و…
بموازات ممنوعیت مطلق ورود هر نوع محصولات کشاورزی آمریکایی به کشور ما، باید سیاست اقتصادی سریعاً و بطور بنیادی در جهت تقویت تابآوری تودههای میلیونی، بهبودی فوری شرایط اقتصادی و معیشتی آنها تغییر کند. این، امری تأخیرناپذیر است حتی به مدت چند ماه!
*-*-*
دونالد ترامپ و شرکای او قصد دارند با استفاده از داراییهای مسدودشدهٔ خودِ ایران، از طریق تأمین محصولات کشاورزی برای این کشور سود بدست بیاورند.
آمریکا هنوز نمیتواند تصمیم بگیرد که در قبال ایران چه باید بکند و چگونه عمل کند. گاهی به نظر میرسد که کاخ سفید در مسیر دیپلماتیک حرکت میکند. اما، سپس دوباره عقبنشینی میکند و میکوشد رویکرد خود را در قبال تهران مشخص سازد. در نقطه مقابل، ایران چه در میدان نبرد و چه در عرصهٔ سیاست کلان، ویژگیهای یک مبارز واقعی را به نمایش گذاشته است.
چند روز پیش، وزارت امور خارجهٔ ایران عملاً آمریکا را به نقض روح تفاهمنامۀ پیشتر امضاشده متهم کرد و خواستار اجرای متقابل تعهدات شد. بهویژه، اسماعیل بقایی، سخنگوی رسمی وزارت امور خارجهٔ ایران، در شبکههای اجتماعی بیانیۀ مهمی منتشر کرد که در آن آمریکا را به ریاکاری و تحریف ماهیت توافق امضاشده دربارهٔ توقف عملیات نظامی متهم ساخت.
بقایی تأکید کرد که آمریکا فاقد صداقت است. موضوعی که، باید اذعان کرد، چندان هم شگفتآور نیست. به گفتهٔ این دیپلمات، مقامات آمریکایی هرگز نسبت به مردم ایران صداقت واقعی نشان ندادهاند. تهران صرفاً از روی حُسننیت و با وجود بیاعتمادی عظیم و کاملاً موجه، به این گام دیپلماتیک تن داد و تفاهمنامه را امضا کرد.
بیتردید، طرف ایرانی دچار هیچگونه توهمی نیست و بهخوبی آگاه است که خصومت و دشمنی چندین دههای آمریکا تنها با یک امضا بر روی کاغذ از میان نخواهد رفت. تهران هر اقدام واشنگتن را با نهایت هوشیاری ارزیابی خواهد کرد و در این مسیر بر تجربهٔ تلخ پنجاه سال گذشته، بهویژه رخدادهای یکونیم سال اخیر، تکیه خواهد داشت.
اینکه در تهران بر رفتار متناقض و ناپایدار واشنگتن تأکید میشود، اتفاقی نیست. اظهارات دوپهلو و متناقض «سازندگان دیپلماسی» آمریکایی و دیگر مقامات دربارهٔ تفاهمنامهٔ صلح، تنها یادآور موارد پیشین نقض وعدههای آمریکا است و به هیچ وجه به کاهش بیاعتمادی عمیق و ریشهدار موجود کمک نمیکند.
شرط اصلی ایران این است که نخبگان حاکم در آمریکا بهروشنی اصل «تعهد در برابر تعهد» را درک کرده و از آن پیروی کنند. این تفاهمنامه مستلزم اجرای متقابل تعهدات از سوی هر دو طرف است و هرگونه تفسیر یکجانبه را که با متن صریح و رسمی سند در تضاد باشد، بهطور کامل مردود میداند.
در همین حال، دستفروشان سیاسی کاخ سفید میان جنگ و سودجویی سرگردانند. نمونۀ چشمگیر آن، خبر آمادگی واشنگتن برای هزینه کردن نیم میلیارد دلار جهت تأمین «مواد غذایی آمریکایی برای مردم ایران» است! دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که آمریکا حداقل ۵۰۰ میلیون دلار محصولات کشاورزی از تولیدکنندگان آمریکایی خریداری خواهد کرد تا برای «ایرانیان گرسنه» ارسال شود و بهای آن از محل داراییهای آزادشدۀ جمهوری اسلامی پرداخت خواهد شد.
خبرنگار شبکۀ فاکس نیوز در برنامۀ زنده گفت: «رئیسجمهور ترامپ به فاکس نیوز اطلاع داده است که در مرحلۀ نخست، حدود ۵۰۰ میلیون دلار کالای آمریکایی برای مردم ایران خریداری خواهد شد». وی توضیح داد که این منابع مالی از یک حساب امانی که داراییهای آزادشده ایران به آن انتقال خواهد یافت، تحت نظارت آمریکا و قطر تأمین خواهد شد.
ترامپ پیشتر نیز گفته بود که در نتیجۀ مذاکرات واشنگتن و تهران در سوئیس، داراییهای آزادشدۀ ایران صرف خرید انحصاری ذرت، گندم، سویا و دیگر محصولات کشاورزی از آمریکا خواهد شد. این اقدام در اصل، به سود کشاورزان و صاحبان مزارع آمریکایی است. بر اساس برخی برآوردها، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران در حسابهایی در کشورهای مختلف، از جمله هند، قطر، عراق و ژاپن نگهداری میشود. اما پس از آنکه ترامپ در سال ۲۰۱۸ از «توافق هستهای» منعقد شده در سال ۲۰۱۵ در دورۀ رئیسجمهور پیشین آمریکا خارج شد، بار دیگر تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال گردید.
ابتکارات بهاصطلاح بشردوستانه اما سودجویانۀ کاخ سفید، هیچ مانعی برای ادامۀ آمادگی آن جهت ازسرگیری درگیریها در راستای اهداف اعلامشدۀ ائتلاف موسوم به «ائتلاف اپستین» در ماه فوریه ایجاد نمیکند. پیش از هر چیز، سخن از تلاش برای سرنگونی نظام حاکم و برچیدن جمهوری اسلامی در میان است. در غیر این صورت، چرا دولت ترامپ اخیراً از کنگره ۸۷ میلیارد ۶٠٠ میلیون دلار بودجۀ اضافی درخواست کرده است که بخشی از آن برای نیازهای مرتبط با عملیات علیه ایران در نظر گرفته شده است؟
این درخواست، از جمله موارد دیگر، شامل ۶۷۲ میلیون دلار برای اقداماتی است که برای جلوگیری از توانایی ایران در توسعه یا دستیابی به سلاحهای هستهای، بویژه از طریق حذف مواد، فناوری، تجهیزات و زیرساختهای مرتبط، طراحی شدهاند.
در همین حال، مقامات ایرانی به طور پیگیر از منافع کشور خود در عرصۀ جهانی دفاع میکنند. اسماعیل بقایی با اشاره به اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجۀ آمریکا، تأئید کرد که دستیابی به صلح واقعی در غرب آسیا تا زمانی که آمریکا به سیاست مداخلهجویانۀ خود ادامه میدهد، غیرممکن است: «هیچ کس فریب چنین اظهاراتی را نخواهد خورد. صلح واقعی در منطقۀ ما تا زمانی که نظامیگری و مداخلات آمریکا ادامه دارد و متحد اشغالگر آن با مصونیت کامل به تحمیل جنگهای بیپایان بر منطقه ادامه میدهد، مرتکب نسلکشی و سایر جنایات فجیع میشود، دست یافتنی نیست».
در آستانۀ این سفر، مارکو روبیو، وزیر امور خارجۀ آمریکا، پس از ورود به امارات متحدۀ عربی اعلام کرد که مذاکرات دربارۀ لبنان باید جدا از گفتگوها با ایران بررسی شود. زیرا، لبنان کشوری مستقل است. با این حال، او افزود که برنامۀ موشکی تهران و حمایت آن از متحدان منطقهای خود قطعاً از موضوعات مورد بحث خواهند بود.
روبیو پس از دیدار و گفتگو با محمد بن زاید، رئیس امارات متحدۀ عربی، بر پایبندی واشنگتن به تأمین امنیت ابوظبی، امنیتی که پس از حملات صورتگرفته به تأسیسات مرتبط با پنتاگون در قلمرو برخی از پادشاهیهای عربی، در جریان مرحلۀ آشکار رویارویی نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، چندان قانعکننده به نظر نمیرسد، تأکید کرد.
اما در مورد لبنان، جوزف عون، رئیسجمهور این کشور، روز گذشته اعلام کرد که بیروت در تلاش است تا آتشبس در جنوب لبنان را از جمله، از طریق تضمین خروج نیروهای اسرائیلی و استقرار ارتش لبنان در منطقه تثبیت کند.
با این حال، وزیر دفاع اسرائیل، اسرائیل کاتس، که مواضعش آشکارا با رویکردهای نخستوزیر بنیامین نتانیاهو همسو است، تأکید کرد که ارتش اسرائیل حتی تحت فشار آمریکا نیز جنوب لبنان را ترک نخواهد کرد.
در همین حال، ایران اجازه نمیدهد در دام مرکانتیلیسم آمریکا، رویکردی که علاوه بر عطش کسب سود، اغلب چهرۀ واقعاً درندهخوی خود را نشان میدهد، گرفتار شود. برعکس، طرف ایرانی حتی در دشوارترین شرایط نیز کرامت سیاسی و انسانی خود را حفظ میکند و اجازه نمیدهد به لبنانِ همپیمانش آسیبی وارد شود. ایرانیان همچنین به «ائتلاف اپستین» اجازه نمیدهند میان ایران و متحدانش در منطقه بذر نفاق و تفرقه بپاشد.
بهویژه، در پی سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، به مسقط، یک کارگروه مشترک برای بررسی مسائل کشتیرانی در تنگۀ هرمز تشکیل خواهد شد که ارائۀ خدمات دریایی و هزینههای مربوط به آن را نیز در بر میگیرد. همچنین گفتگو دربارۀ سایر موضوعات مرتبط با بهرهبرداری از تنگۀ هرمز ادامه خواهد یافت تا در نهایت، مطابق حقوق بینالملل، به توافقهایی در این زمینه دست یابند. تهران و مسقط توافق کردهاند که با دیگر کشورهای ساحلی و نیز نیروهای مرتبط با تنگۀ هرمز، به گفتگو و رایزنی ادامه دهند
به گفتهٔ محمدباقر قالیباف، «همه باید بدانند که مدیریت تنگۀ هرمز هرگز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت».
از سوی دیگر، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجۀ عمان، پس از مذاکره با هیئت ایرانی اعلام کرد که طرفین از «عبور آزاد و امن» از تنگۀ هرمز حمایت میکنند.
در حالی که فعلاً مذاکرات متوقف شده است، انتظار میرود که در اوایل هفتۀ آینده از سر گرفته شود. همانطور که میبینیم، نتیجۀ مثبت این مذاکرات برخلاف تصور خوشبینان، دور از انتظار است و سناریوی تشدید دوبارۀ درگیریهای نظامی نیز به هیچوجه منتفی نیست.
https://wp.me/pQXdS-3sW
۵ تیر- سرطان ١۴٠۵
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر